Monday, October 28, 2013

CATATAN PERJALANAN KE DKM MAKASSAR, INDONESIA

CATATAN PERJALANAN KE DKM MAKASSAR, INDONESIA

Oleh ABD.NADDIN HJ.SHAIDDIN
abdnaddin@yahoo.com



SELEPAS pertemuan dengan Wali Kota Makassar, Bapak Ilham Arief Sirajuddin di Gedung Graha Pena, kami bergegas ke Benteng Rotterdam. Pimpinan Dewan Kesenian Makassar (DKM) sedang menunggu ketibaan kami tetapi kami datang agak terlambat sehingga pertemuan ditunda selepas waktu Maghrib.

Hasrat untuk menyaksikan matahari terbenam di Pantai Losari juga tidak tertunai pada hari itu kerana ketika kami tiba hari sudah menjelang malam.

Orang-orang sudah berpulangan. Aktivis teater yang sedang berlatih untu menjayakan Teater Jenderal Terakhir juga sudah menamatkan latihan pada hari itu. Namun rupanya bangunan Dewan Kesenian Makassar masih terbuka dan beberapa orang kelihatan sedang menunggu kami, para musafir, budayawan dan penulis yang datang dari Kota Belud Sabah.

Selepas Maghrib, bapak Fahmi Syarief, Ketua DKM sempat beramah mesra dengan rombongan budayawan dan penulis yang dketuai Nandra Hitong. Pelbagai topik dibincangkan pada kunjungan singkat itu, mulai dari soal teater, seni, sejarah dan budaya untuk merapatkan lagi hubungan silaturrahim antara seniman dan budayawan Kota Belud dan Makassar.

Paling menarik ialah topik mengenai hubungan sejarah lampau yang melatari persaudaraan dan perhubungan antara wilayah di kepulauan Nusantara yang luas. Cerita mengenai penentangan golongan peribumi terhadap penjajahan serta bagaimana watak kolonialisme mengkotak-kotakkan wilayah nusantara pada abad yang lalu.

Kunjungan pada malam itu sangatlah bermakna. Ia dapat merapatkan dan mendekatkan hubungan seniman dan budayawan yang selama ini terpisah kerana batasan geografi.

Keesokan hari, rombongan budayawan dan penulis Kota Belud sempat berkunjung ke Makam Syeikh Yusuf Al Makassari, seorang ulama yang paling berpengaruh dalam menentang penjajahan, bukan saja di Indonesia malah di Afrika Selatan. Rombongan juga sempat menziarahi Makam Sultan Hasanuddin, seorang tokoh sejarah yang paling terkenal dalam penentangan terhadap Belanda. Selain itu, rombongan juga sempat berkunjung ke Muzium La Galigo. Rombongan juga sempat melihat tempat Pangeran Diponegoro ketika ia dipenjarakan selepas dibuang dari Yogyakarta selepas Perang Jawa 1825-1830.

Kunjungan silaturrahim ke DKM itu adalah pembuka jalan kepada hubungan dan komunikasi yang lebih erat antara seniman dan budayawan Sabah dan Makassar pada masa depan.


KUNJUNGAN MUHIBBAH IPS KE BRUNEI CAPAI MATLAMAT

KUNJUNGAN MUHIBBAH IPS KE BRUNEI CAPAI MATLAMAT

Oleh ABD.NADDIN HJ.SHAIDDIN
abdnaddin@yahoo.com

PROGRAM Kunjungan Muhibbah Ikatan Penulis Sabah (IPS) ke Negara Brunei Darussalam pada 26 hingga 29 September yang lepas telah berlangsung dengan jayanya dan berjaya merapatkan lagi hubungan antara Sabah dan Negara Brunei Darussalam dalam bidang kesusasteraan.

Kunjungan Muhibbah IPS ke Negara Brunei Darussalam sudah lama diilhamkan, kata Elni Maryani Mahmud atau nama penanya Ain Sofiya.

Antara objektif kunjungan in ialah mengeratkan lagi hubungan setiakawan dan da hala di antara Ikatan Penulis Sabah (IPS) dengan Angkatan Sasterawan dan Sasterawani (ASTERAWANI) Brunei Darussalam.

Selain itu, ia juga diadakan bagi meneroka kerjasama jangka pendek dan panjang dalam bidang kesusasteraan, kesenian dan kebudayaan serumpun.

Ia juga memartabatkan sastera dan sasterawan lokal ke persada dunia, katanya.

Menurutnya, program itu diaturkan dengan kerjasama penuh daripada Asterawani menerusi setiausahanya, Haji Mohd Firdaus OKK Haji Nordin.

Sepanjang berada di negara itu, rombongan seramai 12 penulis, sasterawan dan budayawan itu diketuai Ketua Satu IPS, Sukor Haji Usin dan disertai ahli kehormat IPS, Laliman Haji Ahmad dan ahli-ahli IPS yang lain telah diberikan sambutan yang meriah dan layanan mesra daripada Ahli-ahli Asterawani.

Antara tokoh yang hadir dalam program-program yang diaturkan oleh Ketua Dua Asterawani, Haji Jawawi Haji Ahmad, Haji Muslim Burmat, dan lain-lain lagi.

IPS juga telah menghadiri pelbagai program yang telah diaturkan sepanjang kunjungan empat hari itu.

Kunjungan muhibbah kali ini amat bermakna dan sat pengalaman yang amat berharga kerana ahli-ahli IPS juga dapat merasai perayaan Hari Keputeraan ke-67 Sultan dan Yang Di Pertuan Negara Brunei Darussalam.

Sebaik tiba di Negara Brunei Darussalam, rombongan telah diraikan dalam satu majlis Makan Malam bersama Majlis Perundingan Mukim Sengkurong. Pada keesokan paginya, selepas sarapan pagi di rumah Salmi Mesra di Kampung Selayun, Sengkurong B, peserta telah dibawa melawat ke Lamin Warisan Bendahari Ghafar di Daerah Tutong.

Selepas itu, rombongan ahli IPS itu juga telah berkunjung ke Lamin Sastera K. Manis, salah seorang sasterawan negara Brunei yang juga penerima SEA Write Award. Lamin Sastera K Manis di Tanjung Maya itu menghimpunkan hampir seluruh khazanah sastera di Brunei yang diusahakan atas inisiatif beliau sendiri.

Selain khazanah sastera yang luar biasa itu, beliau juga menghasilkan karya-karya sastera, yang didokumentasikan dengan begitu baik dan teliti.

Beberapa buah puisinya diabadikan dalam bingkai-bingkai manakala empat buah puisi yang dikarang setiap sepuluh tahun dicatatkan dalam monumen. Khazanah Sastera di Lamin Sastera K.Manis, mungkin tiada duanya, bukan saja di Brunei tetapi di dunia Melayu.

Selepas itu, penyair IPS diraikan dalam majlis di rumah Sasterawan Pengiran Haji Mahmud Pg Damit, penerima Hadah Sastera Asia Tenggara dari Brunei bagi tahun 2012 sebelum bergegas mengadiri Acara Persembahan di Pentas Perayaan Hari Keputeraan Sultan dan Yang Di Pertuan Negara Brunei Darussalam yang ke-67 di Dermaga Diraja.

Pada hari ketiga, rombongan berpeluang mengadakan lawatan ke Radio Televisyen Brunei (RTB) sebelum mengadakan Diskusi Sastera bersama Asterawani dan DBP Brunei di Balai Sarmayuda DBP Brunei. Pengarah DBP Brunei, Hajah Dayang Aminah Haji Momin beserta pegawainya turut menghadiri diskusi untuk meningkatkan martabat sastera Melayu serantau.

Selepas itu, rombongan IPS itu telah diraikan oleh Pehin Jawatan Luar Pekerma Raja, Dato Ser Utama Dr Ustaz Haji Awang Mohd Zain Haji Serudin yang lebih dikenali sebagai Shukri Zain dalam bidang kesusasteraan.

Pada hari keempat, rombongan IPS telah menghadiri Acara Bersama Rakyat dan Ke bawah Duli Bagi Daerah Brunei dan Muara sebelum bertolak pulang ke Sabah.

Antara kenangan manis yang tidak dapat dilupakan ialah rombongan IPS berpeluang untuk bersalaman dengan Duli Yang Maha Mulia Paduka Seri Baginda Sultan Haji Hassanal Bolkiah Mu'izzadddin Waddaulah ibni Al-Marhum Sultan Haji Omar Ali Safuddien Sa'adaul Khairi Waddien, Sultan dan Yang D Pertuan Negara Brunei Darussalam.

Catatan mengenai RASKAN ASING, SALAH SEORANG PENGGERAK SASTERA AGABA

 

Catatan mengenai RASKAN ASING, SALAH SEORANG PENGGERAK SASTERA AGABA

Bilakah gerakan sastera di Sabah bermula? Ramai yang mengatakan gerakan sastera di Sabah bermula apabila Angkatan Gaya Baru (AGABA) ditubuhkan pada tahun 1957, iaitu kira-kira 56 tahun yang lalu.

AGABA lahir enam tahun sebelum pembentukan sebuah negara baru bernama Malaysia pada 16 September 1963. Antara tokoh-tokohnya ialah Donald A Stephens ( Tun Fuad Stephens) sebagai Presiden, K.Bali sebagai Setiausaha, manakala ahli jawatankuasanya terdiri daripada Datuk Haji Zakaria Gunn, isteri kepada Datuk Suhaimi Amin, Ahmad Mahmood, Cikgu Shafie Anterak, Ahmad Nunsi Haji Mahali, Sani (ayah kepada pemain bolasepak terkenal, Hassan Sani) dan Cikgu Raskan Asing. K.Bali menjadikan rumah peribadnya Teratai Desa di Kampung Tanjung Aru sebagai Markas AGABA. Selain Sandiwara,penulisan dan penerbitan majalah, AGABA juga bergiat dalam kegiatan kebudayaan, kelas pendidikan dan kelas masak-memasak.

Ketika itu memang ada perasaan ingin merdeka, kata Cikgu Raskan Asing, mungkin satu-satunya ahli jawatankuasa AGABA yang masih hidup.

"Yang lain sudah kembali ke rahmatullah," katanya kepada wartawan sastera Utusan Borneo dalam satu pertemuan singkat di salah sebuah restoran di Jalan Pantai, Kota Kinabalu.

"Pada masa itu, saya menjadi guru di Buit Hill, Putatan," katanya. Bersama rakan-rakannya beliau aktif dalam persatuan itu. Ketika menjadi guru, beliau pernah mengikuti kursus latihan jasmani selama enam bulan di New Zealand. Selepas itu, beliau mengajar latihan jasmani di sekolah Kota Kinabalu, Kota Belud dan Kudat. Raskan juga adalah pengetua pertama SMRK Taun Gusi ketika sekolah menengah itu dibuka pada 1970-1971.

Pada 1973, beliau dilantik sebagai Penyelia Latihan Jasmani dan Setiausaha Majlis Sukan Sekolah Sekolah Sabah (MSSS). Kemudian pada tahun 1977, selepas 21 tahun menjadi guru, beliau dilantik sebagai Penolong Pegawai Pembangunan Luar Bandar di Penampang. Namun pada tahun 1978, beliau meletakkan jawatan untuk berkecimpung dalam politik.

Pada tahun 1981, Raskan dilantik sebagai Ahli Dewan Undangan Negeri (ADUN) dilantik sehingga tahun 1985. Pada tahun 1991, beliau merupakan salah seorang penaja UMNO di Sabah.Apabila BN menangpada 1994, beliau dilantik sebagai Setiausaha Politik kepada Timbalan Ketua Menteri merangkap Menteri Kewangan. Kemudian pada tahun 1999, beliau dilantik pula sebagai Pengerusi Perkasa Hotel Holdings, sebuah anak syarikat SEDCO.Kini beliau merupakan Ahli Lembaga Pengarah Perbadanan Pinjaman sabah merangkap Pengerusi Jawatankuasa Hartanah.

Jasa beliau dalam pergerakan sastera di negeri ini tidak boleh dilupakan begitu saja.Beliau satu-satunya saksi sejarah yang masih hidup untuk menceritakan sejarah perkembangan awal gerakan sastera di negeri ini. Selepas AGABA, pada tahun 1960, lahirlah Angkatan Persruratan Melayu Sabah (APMS) dituruti denga kelahiran PERPESA, Badan Bahasa Sabah (BAHASA), Gabungan Penulis Sedar (GAPURA) dan persatuan-persatuan lain, termasuklah Ikatan Penulis Sabah (IPS) yang lahir pada tahun 1990.

Perjalanan seribu langkah sastera kita bermula dengan kelahiran AGABA, dan Raskan Asing menjadi salah seorang saksi sejarah yang masih boleh menceritakan mengenai suasana zaman pada masa itu. Saya fikir kisahnya perlu dirakamkan dan didokumentasikan.

Kesan kunjungan di Terowong Cu Chi



KESAN KUNJUNGANDI TEROWONG CU CHI

HARI itu kami memilih ke Cu Chi.

Kunjungan ke Vietnam menjadi kurang lengkap jika peluang untuk merasai pengalaman berada dalam terowong Cu Chi dilepaskan begitu saja.

Terowong Cu Chi terletak hampir dua jam perjalanan dari Bandaraya Ho Chi Minh. Jaraknya kira-kira 70 km di barat laut Saigon, nama lama bandaraya yang tetap terpahat dalam sejarah dunia sebagai salah satu tempat yang paling banyak menyaksikan kematian, penderitaan dan kesengsaraan akibat perang.

Dalam tempoh 1945-1975, menurut catatan di Muzium Peringatan Perang, tiga juta rakyatnya dalam Perang Vietnam. Dua juta diantaranya orang awam, dua juta cedera manakala 300,000 masih hilang.

Secara perbandingan, dalam tiga perang yang melibatkan Amerika, Perang Vietnam mencatatkan paling banyak bom dijatuhkan . Dalam tempoh 17 tahun dua bulan, tercatat sebanyak 14,300,000 tan bom dijatuhkan. Dalam perang Korea, Amerika menjatuhkan 2,600,000 tan bom manakala dalam Perang Dunia kedua, sebanyak 5,000,000 juta tan bom dijatuhkan.

Kos perbelanjaan perang Vietnm mencecah US$676 bilion. Di pihak Vietnam, 58,159 mati dalam perang manakala 304,000 cedera.

Sebenarnya Vietnam terlibat dalam banyak perang.Negara yang dijajah Perancis itu terbelah dua sebelum dapat dipersatukan semula pada tahun 1975. Amerika kalah dalam perang yang menyaksikan betapa rakyat Vietnam berjuang berhabis-habisan untuk membebaskan negaranya.

Terowong Cu Chi, yang kami kunjungi pada hari itu adalah saksi sejarah bagaimana penduduk di Cu Chi menggunakan pelbagai taktik untuk mengalahkan musuhnya. Terowong itu memang menjadi kebanggaan rakyatnya Cu Chi da menjadi markas mereka dalam tempoh 15 tahun iaiyu tahun 1960-1975.

Di terowong Cu Chi yang kami kunjungi itu,saya dan saudara Akiah Haji Barabag, menyaksikan bagaimana pelbagai jenis jerangkap samar di buat, juga kami dapat melihat bagaimana caranya mereka mengelirukan musuh.

Kami sempat memasuki Terowong Cu Chi itu. Merasakan bagaimana gelapnya pandangan, mengalami bagaimana rasanya merangkak dalam terowong, yang masih dipertahankan bentuknya sebagai tapak bersejarah.

Selain itu, setiap hari, ia menarik kedatangan ramai pelancong asing dari manca negara untuk datang mengalami dan menyaksikan sendiri kehebatan terowong yang menyebabkan ramai tentera Amerika terkorban.

Sebenarnya ramai yang menentang Perang Vietnam. Waima di Amerika Syarikat Sendiri, peninju Muhammad Ali membuang pingat olimpik yang dimenangi ke dalam sungai semata-mata untuk menentang penglibatan Amerika dalam perang itu.

Banyak penentangan, demonstrasi dan tunjuk perasaan diadakan bagi menghalang Amerika meneruskan niat melibatkan diri dalam perang yang akhirnya menyebabkan mereka kalah.

Sejak Perang Vietnam, Perang Korea, kita melihat bagaimana keangkuhan, kebiadaban negara adikuasa itu.Amerika terlibat menceroboh Iraq, dan di pelbagai belahan dunia yang lain, Amerika menunjukkan kesombongan dan kerakusan apabila mengangkat dirinya sebagai polis dunia.

Akibatnya, ramai orang yang tidak bersalah mati. Ibu ibu yang menyusui anak-anak mereka, orang-orang tua yang tidak berdaya dan banyak lagi rangkaian kematian yang berlaku saban hari, semuanya akibat perang.

Kunjungan ke Terowong Cu Chi mengingatkan kita bahawa perang tidak mampu menyelesaikan apa-apa kecuali meninggalkan banyak kematian, penderitaan dan kesengsaraan, tidak peduli siapa yang kalah atau menang.

Cu Chi yang dulu menjadi salah satu tempat yang ditakuti dan digeruni, kini berubah menjadi salah satu destinasi pelancongan yang menarik dan perlu dikunjungi jika kita berkunjung ke Vietnam.

Sebenarnya, bukan saja kesan-kesan peperangan yang kita boleh saksikan tetapi juga, bagaimana Vietnam membangun begitu pesat, roda ekonominya berputar dengan cepat dan bagaimana mereka mampu bangkit menjadi salah satu kuasa ekonomi di rantau ini.

Sama seperti kita kita melewati terowong Cu Chi, tidak jauh di hadapan, pasti ada cahaya di penghujung terowong.

Saturday, October 26, 2013

ESSCOM PASTIKAN KESELAMATAN DAN KESEJAHTERAAN RAKYAT DI PANTAI TIMUR SABAH

ESSCOM PASTIKAN KESELAMATAN DAN KESEJAHTERAAN RAKYAT DI PANTAI TIMUR SABAH

SEJAK ditubuhkan pada 1 April 2013, Kawasan Keselamatan Khas Pantai Timur Sabah (ESSCOM) telah beroperasi untuk memastikan dan mempertingkatkan keselamatan dan kesejahteraan rakyat di kawasan pantai Timur Sabah. Bagaimanapun masih ramai yang kurang tahu mengenai peranan Esscom sebagai agen penguatkuasa dan pelaksanaan pelbagai program keselamatan Zon Keselamatan Khas Pantai Timur Sabah (ESSZONE). ESSZONE meliputi kawasan sepanjang 1733.7 kilometer dan keluasannya sekitar 100,000 km persegi termasuk 486 buah pulau, antaranya pulau yang menjadi destinasi pelancongan menarik di dunia. Pentadbiran Esscom diketuai oleh seorang anak tempatan Sabah, Datuk Haji Mohammad Mentek yang dilantik sebagai Ketua Pengarah ESSCOM sejak April lepas.

Datuk Haji Mohammad Mentek dilahirkan di Semporna pada 20 April 1964. Anak ketiga dari enam adik beradik ini mendapat pendidikan awal di SRK Pekan Semporna (1971-1976) sebelum melanjutkan pendidikan menengah di SM Sains Pulau Pinang (1977-1981). Selepas itu, beliau mendapat biasiswa Jabatan Perkhidmatan Awam (JPA) untuk melanjutkan pengajian di University of Minniesota, Amerika Syarikat sehingga memperolehi Ijazah Sarjana Muda Sains dalam Matematik (Bsc Mathematics) (1983-1987) kemudian melanjutkan pelajaran di peringkat sarjana di universiti yang sama dan berjaya memperolehi Ijazah Sarjana Sains dalam Statistik (1987-1989).

Sekembalinya ke tanahair, beliau sempat menjadi pensyarah sambilan di Universiti Sains Malaysia (USM) Pulau Pinang) pada tahun 1990. Selepas itu, beliau menjadi guru sandaran di Sekolah Vokasional Lahad Datu pada tahun 1991 dan kemudian bertugas selama empat bulan sebagai Ahli Kaji Cuaca.

Pada Disember 1992, beliau memasuki Perkhidmatan Tadbir dan Diplomatik (PTD) dan kemudian ditugaskan di Kementerian Tenaga, Telekom dan Pos di Cawangan Perjawatan, Perkhidmatan dan Latihan sehingga Jun 1998. Beliau menjadi orang Sabah pertama dilantik sebagai Penolong Pegawai Kewangan Negeri Perak di pejabat Setiausaha Kerajaan Negeri (SKN) Perak dari 1998-2001.

Selepas itu, beliau dilantik sebagai Pengarah Imigresen Labuan selama tiga bulan sebelum dilantik sebagai Pengarah Kampus Intan Sabah yang pertama dari 2001 hingga Oktober 2010. Beliau kemudian dilantik sebagai Pengarah Imigresen Sabah l orang Sabah pertama dilantik ke jawatan itu dari Oktober 2010 hingga April 2013. Kini beliau diamanahkan sebagai Ketua Pengarah Kawasan Keselamatan Khas Pantai Timur Sabah (Esscom) sejak April tahun ini.

Wartawan UTUSAN BORNEO, ABD.NADDIN HAJI SHAIDDIN berpeluang mewawancara beliau pada satu petang di salah sebuah hotel terkemuka di ibu negeri. Ikuti petikan temuramah dengan beliau mengenai Esscom, sejarah penubuhannya, peranan dan fungsinya, visi dan misinya serta teras strategik dan program-program yang telah dilaksanakan selain perancangan jangka pendek dan jangka panjang Esscom.

UTUSAN BORNEO: Pertama sekali, kami ingin mengucapkan tahniah kepada Datuk kerana dilantik sebagai Ketua Pengarah Esscom yang pertama. Boleh jelaskan sedikit mengenai latar belakang penubuhan Esscom?

DATUK MOHAMMAD MENTEK: Sebagaimana yang kita sedia maklum, Kawasan Keselamatan Khas Pantai Timur Sabah atau Esscom ditubuhkan sebaik sahaja berlakunya peristiwa pencerobohan pengganas di Tandou Lahad Datu pada bulan Februari lepas.

Yang Amat Berhormat Perdana Menteri, Datuk Seri Mohd Najib Tun Razak memandang serius kejadian pencerobohan itu. Semasa lawatannya ke Lahad Datu pada 7 Mac 2013, beliau telah mengumumkan serta merta pewujudan Eastern Sabah Safety Zone (Esszone) atau Zon Keselamatan Khas Pantai Timur Sabah.

Penubuhan Esszone meliputi 10 daerah iaitu Kudat, Kota Marudu, Pitas, Beluran, Kinabatangan, Sandakan, Lahad Datu, Kunak, Semporna dan Tawau.

Kemudian pada 1 April, Esscom atau Kawasan Keselamatan Khas Pantai Timur Sabah ditubuhkan bagi menyelaras penguatkuasaan dan pelaksanaan pelbagai program keselamatan di kawasan Esszone.

Perdana Menteri telah melancarkan Ibu Pejabat Esscom di Lahad Datu yang terletak di Ibu Pejabat Polis Marin Lahad Datu pada 13 April 2013.

UB: Sepuluh daerah dari Kudat ke Tawau, tentu kawasannya luas. Berapa keluasannya Datuk?

DMM: Esszone meliputi kawasan sepanjang 1733.7 kilometer dan keluasannya sekitar 100,000 km persegi. Ia meliputi sebanyak 486 buah pulau, yang bernama dan yang tidak bernama, yang berpenghuni dan tidak berpenghuni, yang besar dan yang kecil. Antara pulau yang terdapat dalam kawasan Esszone dan menjadi tarikan pelancong ialah Pulau Sipadan, Mabul,Mataking,Langkayan, Selingan. Di kawasan Esszone juga terdapat tempat menarik yang lain iaitu Lembah Danum, Sepilok, Tabin dan sebagainya.

UB: Apa fungsi dan peranan Esscom Datuk?

DMM: Fungsi Esscom yang ditubuhkan mengikut Peraturan Peraturan Pemeliharaan Keselamatan Awam 2013, antaranya ialah untuk pertama; Memastikan dan mempertingkatkan keselamatan dan kesejahteraan rakyat , kedua; Memastikan kesejahteraan hidup, kesihatan awam dan kewujudan bersama , ketiga; Memastikan, memelihara dan memudahkan di dalam Kawasan Timur penjalanan secara bebas dan keempat;Tindakan yang sewajarnya untuk menempatkan semula orang atau kumpulan orang.

Esscom dipengerusikan oleh Yang Amat Berhormat Ketua Menteri Sabah, Datuk Musa Haji Aman sendiri. Selain daripada itu Jawatankuasa Pemantau yang memastikan pelaksanaan semua dasar dan program yang dilaksanakan dipengerusikan sendiri oleh YAB Perdana Menteri manakala Majlis Keselamatan Negara (MKN) bertindak sebagai sekretariatnya.

UB: Boleh jelaskan sedikit mengenai struktur Esscom? Setakat ini berapa kakitangannya?

DMM: Buat permulaan, Esscom hanya mempunyai sebanyak 48 jawatan di pelbagai peringkat. Terdapat lima bahagian di bawah Esscom iaitu Bahagian Pertahanan diketuai Pegawai Kanan Angkatan Tentera Malaysia berpangkat Mejar Jenderal, Bahagian Keselamatan Ketenteramam awam yang diketuai Pegawai Kanan Polis Diraja Malaysia (PDRM) berpangkat DCP, Bahagian Risikan dan Keselamatan di ketua Pegawai Kanan PDRM berpangkat DCP, Bahagian Perisikan Pertahanan diketuai seorang pegawai kanan ATM berpangkat Mejar Jenderal dan Bahagian Khidmat Pengurusan dan Awam diketuai seorang pegawai PTD.

Sebelum itu, Esscom ditubuhkan atas tiga komponen utama iaitu Komponen Awam, Komponen ATM dan komponen PDRM. Tiga komponen ini merupakan asas pembentukan struktur organisasi Esscom. Selain itu, Agensi Penguatkuasaan Maritim Malaysia (APMM) juga salah satu komponen dalam struktur Esscom.

Kita mendapat kerjasama pasukan Marin Polis dalam menyediakan kemudahan logistik walaupun ianya bersifat sementara tetapi ia tidak menghalang tugasan kita.

Ketika ini kita menggunakan kabin sebagai pejabat tetapi kita telah kenalpasti bangunan pejabat dan insya Allah selewat-lewatnya awal tahun depan, kita akan berpindah.

Pewujudan Esscom adalah selaras dengan aspirasi beliau yang mahukan Esscom diwujudkan dengan segera dan beroperasi dengan segera.

Sebenarnya,Konsep awal penubuhan Esscom ialah yang pertama sebagai think-tank, yang kedua sebagai kordinator atau penyelaras, yang ketiga advisory atau penasihat.

Itu sebabnya kita lantik pegawai kanan untuk merajui Esscom. Ini penting agar dengan gabungan pemikiran dan pengalaman dan kerjasama ini kita dapat mengenal pasti kelemahan strategi pertahanan dan keselamatan untuk kita mengorak langkah , dan kemudian muncul dengan pelan strategi untuk meningkatkan keselamatan dan pertahanan di kawasan Esscom itu sendiri.

UB: Sebelum kita pergi lebih jauh, boleh datuk jelaskan mengenai halatuju, visi dan misi Esscom?

DMM: Visi kita ialah menjadi Peneraju kepada keselamatan demi kesejahteraan rakyat di Kawasan Timur Sabah menjelang 2017 .

Sementara misi kita ialah Mengekal dan meningkatkan keselamatan Kawasan Timur Sabah dari sebarang ancaman melalui kerjasama strategik antara agensi kerajaan bagi memacu pembangunan dan kesejahteraan rakyat.

UB: Apakah strategi yang dilakukan untuk mencapai hala tuju yang telah ditetapkan?

DMM: Tidak sampai dua minggu, selepas ditubuhkan, Esscom memperkenalkan beberapa teras strategi untuk merealisasikan wawasan murni kerajaan. Ini termasuk mengukuhkan kawasan keselamatan secara bersepadu, meningkatkan keupayaan risikan dan perkongsian maklumat, merancang dan menyelaras penempatan semula serta memupuk semangat patriotisme di kalangan masyarakat di kawasan Pantai Timur.

UB: Boleh datuk huraikan sedikit mengenai lima teras strategi bagi mencapai hala tuju Esscom?

DMM:Kita menetapkan lima teras strategi untuk mencapai hala tuju.

Pertama; memperkukuh kawalan keselamatan di kawasan Timur Sabah secara bersepadu, bagi mengwujudkan persekitaran yang selamat.

Teras kedua, mempertingkatkan keupayaan perisikan dan perkongsian maklumat bagi memantapkan kesiapsiagaan pertahanan negara.

Teras strategi yang ketiga; merancang dan menyelaras penempatan semula, dan keperluan pemeliharaan keselamatan awam dan meningkatkan kesejahteraan hidup.

Teras Strategi yang Keempat; kmemupuk semangat patriotisme di kalangan masyarakat di Pantai Timur Sabah bagi mengukuhkan ketahanan nasional manakala Teras Strategi yang kelima Menyelaras Program pembangunan sosioekonomi di kawasan pantai Timur Sabah.

UB: Bagaimana caranya untuk mencapai hasrat ini?

DMM: Dalam usaha mencapai hasrat ini, Esscom mewujudkan kerjasama strategik antara pelbagai agensi pertahanan dan keselamatan termasuklah mewujudkan operasi keselamatan dan pertahanan bersepadu melibatkan tentera laut, polis marin, PDRM dan APMM.

UB: Apa antara program yang dilaksana untuk mewujudkan persekitaran yang selamat sepertimana yang digariskan dalam teras pertama?

DMM: Antara program yang kita laksanakan ialah Latihan Bersama pertahanan dan keselamatan, menyelaras kawalan Sempadan , kita menyusun semula Pos Kawalan Keselamatan dan sentiasa buat rondaan. Terdapat 78 pos kawalan kselamatan di laut dan darat, Pos kawalan ATM Dan PGA . Rondaan sentiasa dibuat, Bagaimanapun, memang kawasan yang kita liputi agak luas manakala jumlah anggota terbatas. Peristiwa pencerobohan di Lahad Datu itu menjadi satu `wake up call" supaya kita dapat meningkatkan lagi aspek keselamatan dan pertahanan di Pantai Timur Sabah.

UB: Apa cabaran yang dihadapi Esscom?

DMM: Kawasan yang diliputi Esscom melibatkan kawasan perairan yang luas dan kawasan pesisir yang panjang. Selain itu banyak kawasan berpaya yang dijadikan pintu masuk oleh penceroboh. Itu menjadi cabaran kita. Selain itu, kawasan sempadan antarabangsa yang terletak berhampiran dengan kita. Misalnya Zon Tanjung Labian terletak kira-kira setengah jam atau 40 minit dari sempadan.

Selain itu, ia juga melibatkan aspek sejarah.Migrasi penduduk Filipina dan Indonesia sudah berlaku sejak lama. Mereka sudah tinggal lama di negeri ini, dan jadi warga negara. Di antara mereka, ada yang masih mempunyai ahli-ahli keluarga di negara asal, dan diantara mereka saling dikunjungi sanak saudara.

Selain itu, wujud juga kegiatan barter trade di kalangan mereka.Jadi mereka sudah biasa dengan perairan kita. Ini menyukarkan kita.

Di kawasan Sandakan saja, kita mengesan sebanyak 32 lorong tikus. Ini antara cabaran kita.

UB: Apa program yang telah dilaksanakan?

DMM: Antara program yang telah dilaksanakan di bawah Teras Strategi 1 ialah Penyerahan Ops Daulat pada 29 Jun 2013, digantikan dengan Ops Sanggah yang dikendalikan sepenuhnya Esscom.

Kita kini mempunyai dua batalion infanteri (tentera) yang diletakkan di bawah pengawasan Esscom berpangkalan di kawasan Felda Sahabat Lahad Datu.

PM juga telah mengumumkan pewujudan lima batalion yang ditempatkan di kawasan Esszone sekaligus menunjukkan kesungguhan kerajaan untuk menunaikan janji menjaga keselamatan dan kedaulatan negara.
Antara aktiviti yang diadakan ialah Bengkel Peraturan Tetap Operasi Komunikasi ESSCOM (16-18 Julai 2013),Mesyuarat Mesyuarat Designated Routes (23 Mei 2013) dan Mesyuarat Barter Trade (23 Mei 2013) .Kita juga telah mengadakan Pertemuan/Engagement, mengadakan Taklimat ESSCOM sempena Majlis Perjumpaan Penjawat Awam Negeri Sabah di Kota Kinabalu dan mengadakan Dialog barter trade bersama pengusaha barter trade sabah dan agensi terbabit (23 Mei 2013).
Selain itu, kita mengadakan Khidmat Nasihat,Taklimat Keselamatan Sempena PRU 13 di Ibu Pejabat Polis Daerah Kinabatangan, Beluran dan Sandakan , Penempatan 2 Pegawai ESSCOM sebagai pemantau dan penasihat keselamatan di Daerah ESSCOM sempena PRU KE13 dan Penyelarasan Keselamatan Majlis Pelancaran Regata Lepa-Lepa serta Taklimat kepada Pengusaha bot dan Industri Pelancongan


UB: Apa program dalam perancangan Esscom di bawah Teras Strategi 1?

DMM: Esscom telah membentuk Jawatankuasa di bawah ESSCOM , iaitu 1. Jawatankuasa Induk ESSCOM 2. Jawatankuasa Keselamatan dan Pertahanan ESSCOM 3. Jawatankuasa GSPS ESSCOM 4. Jawatankuasa Penempatan Semula ESSCOM 5. Jawatankuasa Pembangunan Sosioekonomi ESSCOM 6. Jawatankuasa Perisikan ESSCOM .

Kita juga akan mengadakan pertemuan dan taklimat kepada Ketua Kampung dan Pemimpin Masyarakat di Daerah ESSCOM .

UB: Boleh datuk jelaskan sedikit Teras Strategi 2 iaitu Mempertingkatkan Keupayaan Risikan dan Perkongsian Maklumat untuk Memantapkan Kesiapsagaan Pertahanan Negara?

DMM: Strategi yang kita lakukan ialah mengadakan kerjasama Strategik Bersama Antara Agensi Perisikan, membangunkan Sumber Maklumat Risikan dan Mewujudkan Mekanisme Perkongsian Maklumat yang Bersepadu

Antara program ialah Mesyuarat Jawatankuasa Perisikan ESSCOM, mengadakan Hubungan Kerja Dengan Agensi Asing dan Perang Saraf/Gerak Saraf serta Membangunkan Fusion Centre .Kita mengharapkan hubungan lebih erat dengan agensi perisikan /keselamatan dalam dan luar negara manakala Perisikan diperolehi dengan cepat dan tepat.

Antara program yang telah dilaksana di bawa Teras Strategi 2 ialah Taklimat Keselamatan di Kawasan ESSZONE , pertemuan dengan Dewan Perniagaan Cina Lahad Datu pada 6 Julai 2013, dan Pertemuan dan jalinan kerjasama dengan Pegawai Polis Filipina .

UB Bagaimana pula mengenai teras strategi 3 iaitu Merancang Dan Menyelaras Penempatan Semula Selaras Dengan Keperluan Pemeliharaan Keselamatan Awam Bagi Meningkatkan Kesejahteraan Hidup ? Apa strategi yang dilakukan?

DMM: Bagi melaksanakan Penempatan Semula Perumahan Kampung Air, kita, antara yang kita lakukan ialah mengadakan mesyuarat denga agensi-agensi berkenaan, membuat kajian semla penduduk, mendapatkan data dan maklumat bagi Esszone, mengadakan enggagement dengan penduduk terlibat.

Terdapat 131 perkampungan di atas air, 21,000 buah rumah dengan 106,000 penduduk.

Kita berharap dengan adanya penempatan semula, kita dapat mengadakan kawalan keselamatan yang lebih efektif, dapat menurunkan kadar jenayah, mengurangkan kadar penyeludupan barang, dadah dan manusia serta mengurangkan masalah serta kesan terhadap alam sekitar.

Sehubungan itu, kita mengadakan mesyuarat Jawatankuasa Kerja Menangani Isu Penempatan Semula Kampung Air pada 28 Mei 2013, Mesyuarat status pembinaan dan pembaikan rumah penduduk akibat pencerobohan pada 14 Jun 2013, menaiktaraf penempatan sementara (Program Bantuan ke Masjid di Tanjung Batu dan Menyelaras Bantuan Khemah.

Program dan aktiviti yang telah dilaksana ialah pilot Projek Penempatan Semula iaitu Kampung Simunul-Semporna. Bancian telah dilaksanakan pada 30 Julai hingga 1 Ogos 2013. Kemudian pada 27 Ogos, Kerajaan telah memutuskan untuk memindahkan Simunul dalam Mesyuarat MKN yang dipengerusikan oleh Perdana Menteri dan sesi penerangan telah diadakan pada 12 September 2013.

Kita juga melaksanakan bancian di Kampung BDC-Sandakan manakala kita sedang membuat persediaan dan perancangan bancian di Kampung Puyut Lahad Datu.
Di bawah Teras 4, antara strategi yang kita laksana ialah Mencintai Kebudayaan dan Kesenian ,Memupuk Semangat "Sayangi Sabah" , program Al-Falah dan mengukuhkan Kejiranan .


Melalui program itu kita berharap dapat meningkatkan semangat Patriotism yang tinggi ,Meningkatkan daya ketahanan dan Meningkatkan semangat kekitaan .

Selain itu juga, kita mengadakan pertemuan dengan Ketua Kampung dan pemimpin masyarakat di Tanjung Labian pada 10 Jun 2013, mengadakan program Al Falah dan perjumpaan dengan ketua kampung dan pemimpin masyarakat Lahad Datu pada 3 September.

Program Sambutan Aidilfitri , selain itu, antara program yang diadakan ialah Program Korban, di Kudat, Beluran,Kota Marudu dan Lahad Datu , Program Pertemuan dengan belia dan seminar Kepimpinan Ketua Kampung dan Pemimpin Masyarat serta program Pertemuan dengan Persatuan Masyarakat Suluk

Sementara itu, bagi Teras 5 iaitu Menyelaras Program Pembangunan Sosio Ekonomi Sebagai Pemangkin Kepada Keselamatan Kawasan Timur Sabah, antara yang kita lakukan untuk meningkatkan keupayaan Sosio-ekonomi ialah program Ekonomi Masyarakat Bimbingan Usahawan , Kaunter Penerangan Agensi Berkanun & Swasta dan Projek Akuakultur & Agrikultur serta Bimbingan Industri Kecil & Sederhana .

UB: Bagaimana pula mengenai peluang anak-anak tempatan dalam Esscom?

DMM: Sebagaimana yang saya katakan tadi, Esscom mempunyai 48 jawatan di pelbagai peringkat. Jumlah ini tentulah tidak mencukupi. Esscom telah mengemukakan permohonan kepada Jabatan Perkhidmatan Awam (JPA) untuk mewujudkan sebnyak 510 jawatan pelbagai peringkat termasuk anggota polis dan tentera untuk ditempatkan d kawasan zon keselamatan itu.

Tambahan jawatan itu enting bagi meningkatkan keberkesanan operasi Esscom bagi memastikan keselamatan rakyat Sabah sentasa terjamin.
Kita juga akan beri keutamaan kepada rakyat tempatan negeri ini untuk mengisi kekosongan jawatan termasuk kenaikan pangkat anggota poli sdan tentera yang akan berhidmat dengan Esscom. Insya Allah, jika semua berjalan lancar, kita jangka dapat kelulusan JPA seawal bulan depan.


UB: Difahamkan Datuk telah melawat pos-pos kawalan di kawasan Esscom.Apa yang datuk perhatikan sepanjang lawatan ke pos kawalan itu?

DMM:Saya juga telah melawat ke pos pos kawalan keselamatan di pulau-pulau Pantai Pimur bagi meninjau kawalan keselamatan dan mendapatkan maklumbalas bagi memantapkan lagi sistem pertahanan dan keselamatan kita.

DMM: Saya perhatikan, kita memang perlu meningkatkan lagi aset keselamatan dan pertahanan kitaAset bukan murah.Kebanyakan aset pertahanan hanya terdapat di luar negara, melibatkan kos yang tinggi. Esscom akan membuka pos kawalan di darat dan pulau yang sudah pasti perlu dilengkapi dengan aset keselamatan dan pertahanan. Mereka yang bertugas di pulau perlu diberikan aset keselamatan seperti bot yang sesuai untuk mereka gunakan di kawasan perairan. Sekiranya ada pencerobohan, mereka berupaya membuat pintasan. Selain itu, anggota hendaklah dibekalkan `night vision' supaya mereka dapat mengesan pergerakan di laut pada waktu malam, ini semua perlu dipertingkatkan. Aset perlu ditambah dan dipertingkatkan. Selain itu, anggota juga perlu dilengkapi dengan latihan yang mencukupi dan selain daripada itu penggunaan aset di kawasan perairan dapat dipertingkatkan.


Esscom turut menyediakan perancangan jangka pendek, pertengahan dan jangka panjang bagi mengukuhkan operasi Esscom.

DR JA SAMAD HAN BERCERITA MENGENAI MELAYU CHAM DI VIETNAM



DR JA SAMAD HAN BERCERITA MENGENAI MELAYU CHAM DI VIETNAM

Masyarakat Islam Melayu Cham di Vietnam adalah golongan minoriti di negara itu yang masih mengamalkan bahasa dan budayanya. Vietnam, negara paling timur di Indochina mempunyai seramai 84 juta penduduk tetapi hanya terdapat kira-kira 200,000 orang Cham. Di Bandaraya Ho Chi Minh yang mempunyai kra-kira 10 juta penduduk, hanya terdapat kira-kira 10,000 penduduk Melayu Cham yang beragama Islam.

Dalam kunjungan singkat ke Bandaraya Ho Chi Minh, Wartawan UTUSAN BORNEO, ABD.NADDIN HAJI SHAIDDIN berpeluang untuk menembual seorang tokoh Melayu Cham iaitu Dr Phu Van Han atau nama melayunya Dr Ja Samad Han.

Dr Phu Van Han atau Dr. Ja Samad Han, kelahiran Ninh Thuan, Vietnam adalah tokoh bahasa dan kebudayaan Melayu Cham. Beliau mendapat pendidikan Ijazah Sarjana Muda, Sarjana dan Doktor Falsafah di Universiti Ho Chi Minh, salah sebuah universiti di Bandaraya Ho Chi Minh. Kini beliau bertugas sebagai pensyarah di Vien Han Lam Khoa Hoc Xa Hoi Viet Nam SISS, di Bandaraya Ho Chi Minh. Beliau pernah mengikuti latihan di Universiti Malaya pada tahun 1993 hingga 1995.

Ikuti temubual mengenai masyarakat Melayu Cham di Vietnam yang diadakan di salah sebuah hotel sederhana di Jalan Nguyen An Ninh, Ben Thanh Ward, Daerah 1, HCMC pada satu petang menjelang maghrib sekembalinya dari Hanoi, yang terletak kira-kira 2,000 kilometer dari Ho Chi Minh City.

UTUSAN BORNEO: Apa khabar Dr? Terima kasih kerana sudi meluangkan masa untuk sesi temubual ini.

Dr: Khabar baik. Terima kasih juga saya ucapkan kerana sudi menghubungi saya.

UB: Sekarang musim hujan ya?

Dr: Sekarang musim hujan. Kamu datang pada ketika Vietnam mengalami musim hujan.

UB: Oh ya. Penduduk bandaraya Ho Chi Minh padat sekali ya. Kira-kira berapa jumlah penduduk di Ho Chi Minh?

Dr Ja Samad Han: Penduduk Bandaraya Ho Chi Minh kira-kira 10 juta orang. Lapan juta orang menetap di bandaraya ini manakala dua juta orang lagi berulang alik untuk bekerja di bandaraya ini.

UB: Berapa ramai penduduk yang beragama Islam?

DR: Daripada 10 juta penduduk Ho Chi Minh, penduduk Melayu Cham hanya kira-kira 10,000 orang yang tersebar di beberapa kawasan atau disebut ward. Setiap kawasan kediaman orang Islam mempunyai satu masjid. Terdapat sebanyak 14 masjid di Ho Chi Minh City atau HCMC.

UB: Berapa jumlah orang Cham di seluruh Vietnam?

DR: Terdapat hanya 200,000 orang Cham di Vietnam. 150,000 daripadanya beragama Islam manakala selebihnya lain agama.

UB: Boleh sebutkan nama-nama perkampungan Islam di Vietnam?

Dr: Antaranya Ninh Thuan. Ini kampung asal saya. Tempat lain ialah Binh Tuan, kira-kira 200 kilometer dari HCMC. Dong Nai, terletak kira-kira 100 kolimeter dari HCMC. Tay Ninh, terletak kira-kira 100 kilometer dari HCMC. An Giang, terletak kira-kira 250 kilometer dari HCMC. Di An Giang terdapat kira-kira 20,000 penduduk Muslim. Di Ho Chi Minh City terdapat kira-kira 10,000 penduduk Muslim.

UB: Apa pekerjaan utama orang-orang Melayu Cham?

DR: Kebanyakannya menjadi petani. Mereka mengusahakan tanaman padi seperti di Binh Thuan, di Tay Ninh. Di An Giang, yang terletak berdekatan dengan sempadan dengan negara Kemboja, kebanyakan mereka berniaga di pasar Chau Doc. An Giang terletak berdekatan dengan sungai.Melalui sungai itu mereka boleh terus masuk ke Phnom Penh di Kampuchea. Mereka membeli belah di sana, cari barang-barang, kemudian jual di Chau Doc atau ramai juga yang berperahu terus mudik ke Ho Chi Minh. Kalau pergi ke Ho Chi Minh City yang dulunya dipanggil Saigon, mereka juga menggunakan Sungai Mekong.

Ramai di kalangan orang di An Giang yang berniaga. Tetapi di kalangan orang Cham, lebih ramai yang hidup sebagai petani.

UB: Bagaimana taraf kehidupan mereka?

DR: Mereka hidup sederhana.Masih ramai juga yang hidup miskin.Pendapatan kira-kira dua atau tiga juta dong dalam sebulan. (1,000,000 dong =RM170). Jika di kampung kampung Melayu Cham, kebanyakan lelaki menyara kehidupan keluarga sebagai petani, ramai juga yang cari ikan, jadi nelayan. Kaum perempuan pula menenun kain, buka kedai, kedai kain dan sebagainya.

Di Ho Chi Minh sejak dua tiga tahun lepas, ada di kalangan orang Cham yang menceburkan diri dalam perniagaan kain, menjual baju kurung, telekung dan sebagainya. Ada juga yang membuka kedai makanan halal berikutan kedatangan pelancong yang ramai dari Malaysia, Singapura,Brunei.

UB: Bagaimana pula mengenai tahap pendidikan d kalangan Melayu Cham?

Dr: Semakin ramai yang lulus pengajian tinggi, walaupun jumlahnya masih kecil. Setakat ini seramai 100 orang tamat universiti dari universiti di Vietnam, di Malaysia, Indonesia dan sebagainya. Ada juga yang belajar di UIA di Malaysia, ada yang belajar di Yayasan Al Bukhary di Kedah, lebih 20 orang pelajar Cham sedang belajar di Indonesia.

UB: Berapa ramai yang menamatkan pengajian sehingga peringkat doktor falsafah?

DRr: Jumlah Melayu Cham yang tamat Phd masih kurang. Setakat ini hanya saya seorang saja yang mendapat PhD di Ho Chi Minh. Saya ambil jurusan bahasa dan kebudayaan. (Seorang lagi yang baru menamatkan pengajian PhD ialah Basiron Abdullah, lulusan Universiti Islam Antarabangsa (UIA) dalam pengajian bahasa Arab).

UB: Dr belajar di universiti di Vietnam?

Dr: Ya, saya menamatkan pengajian dalam bidang bahasa dan kebudayaan di Ho Chi Minh Universiti di peringkat Sarjana Muda (BA), Sarjana (MA) dan PhD.

UB: Pernah ke Malaysia?

Dr: Saya pernah buat latihan di Universiti Malaya pada tahun 1993 hingga 1995, ada projek kajian di sana.

UB: Tentu ramai kenalan di sana?

Dr: Ramai juga yang saya kenal di Malaysia, antaranya Prof Dr Danny Wong, Mhamad Zuzairi dari UKM dan ramai lagi sewaktu saya mengikuti latihan d sana.

UB: Menurut pandangan Dr, bagaimana bermulanya hubungan Cham dengan dunia Melayu?

Dr: Saya fikir pada zaman dahulu, nenek moyang kita.Kita satu kumpulan. Asal usul kita sama .Tapi satu kumpulan pergi ke tempat yang tinggi, untuk mengerjakan ladang, sehingga ke Vietnam. Inilah yang sekarang dikenali sebagai orang Cham. Satu kumpulan kekal di nusantara. Ini berlaku diperkirakan pada abad ke dua. Waktu itu sudah ada catatan mengenai orang Cham dalam sejarah. Kemudian kita tahu, pada kegemilangan kesultanan Melaka pada abad ke-15, hubungan antara Semenanjung Tanah Melayu dengan orang Melayu Cham amat kuat, sehinggalah abad ke 17. Hubungan dalam pengajian Islam. Ramai orang Cham belajar ke negeri negeri melayu. Hubungan antara kerajaan Melayu dan kerajaan Cham berlaku juga dalam institusi perkahwinan. Ada juga raja Melayu kahwin puteri Cham, begitu sebaliknya.

Orang Melayu pada zaman itu membantu orang Cham mempelajari Islam. Juga mempelajari tulisan Jawi. Ini berlaku terutamanya pada abad ke 15 hingga ke 17. Hubungan itu berlangsung hingga sekarang. Orang Melayu banyak membantu membaiki surau dan masjid. Pada zaman dulu pun, Orang Cham banyak terlibat dalam usaha dakwah Islam di Melaka pada ke 15.

Sebenarnya kedatangan Islam ke Champa lebih awal lagi iaitu pada abad ke 9 dimana batu sebuah batu bersurat bertulisan jawi di temui di phan rang, di vietnam tengah. Ini bermakna kedatangan agama Islam lebih dulu sampai di Vietnam.

UB: Dari segi bahasa, kita dapati banyak perkataan orang Cham sama dengan Melayu. Apa komen dr?

DR: Seperti yang saya katakan tadi, bahasa Melayu dan bahasa Cham digolongkan dalam kumpulan Malayo-Polynesia. Itu sebabnya bahasanya amat dekat. Kalau satu dalam bahasa Melayu, dalam bahasa Cham, menyebutnya sa, dua dalam bahasa Melayu, dalam bahasa Cham juga disebut dua, kalau tiga dalam bahasa Cham disebut lau, empat dalam bahasa Cham disebut pat, lima-lima, enam-enam, tujuh-tujuh, lapan-lapan, kalau sembilan dalam bahasa cham disebut sapan, kalau sepuluh, sepuluh juga. Banyak lagi. Kalau hujan dalam bahasa Melayu, dalam bahasa Cham disebut jan, ikan dalam bahasa cahm disebut kan. Banyak lagi perkataan yang sama.

UB: Sekarang masih ramai lagi yang boleh menulis jawi dalam bahasa Cham?

DR: Kadang-kadangdi Masjid atau surau, masih ada ustaz atau cikgu yang mengajar mereka tulisan jawi dalam bahasa Cham Melayu. Tulis alif ba ta ca, sama juga juga cuma ada huruf jawi yang tidak terdapat dalam bahasa Arab ada dalam bahasa Melayu Cham seperti huruf nya dan sebagainya. Di Ho Chi Minh, masih terdapat kelas-kelas agama yang mengajar murid belajar tulisan jawi, sekaligus mempelajari Al-Quran. Terdapat sebanyak 14 buah masjid di Ho Chi Minh dan kebanyakan anak-anak Melayu Cham mempelajari agama Islam di Masjid. Orang Melayu Cham di Vietnam masih mengekalkan tulisan jawi dalam bahasa Cham.

UB: Menarik sekali. Juga banyak persamaan lain?

Dr: Memang banyak persamaan kerana Melayu Cham, seperti yang saya katakan tadi tergolong dalam kelompok Malayo Polynesia. Cara memakai baju sama, cara memakai tudung sama, makanan juga sama, alay myzik juga sama, muzik seperti gendang, serulaing dan banyak lagi persamaan. pada asalnya kita memang satu nenek moyang. Itu sebabnya, ramai pelajar Melayu Cham yang suka pergi ke Malaysia dan belajar di sana kerana hubungan yang erat dari bahasa,budaya dan agama.

UB: Terima kasih banyak kerana sudi meluangkan masa. Jauhkah rumah dr dari sini?

Dr: Terima kasih.Rumah saya terletak kira kira satu setengah jam perjalanan.Bukan jauh tapi kereta tak boleh bawa laju.

 

CIKGU CHACHO, SENTIASA AMAL DASAR PINTU TERBUKA



CIKGU CHACHO, SENTIASA AMAL DASAR PINTU TERBUKA

KETIKA menjadi guru besar, beliau tidak pernah menutup pintu. Pintu pejabatnya sentiasa terbuka. Sesiapapun boleh masuk dan berbincang demi untuk meningkatkan kualiti pendidikan di sekolah yang ditadbirnya. Beliau juga seorang yang ramah dan mampu bergaul dengan kakitangan bawahan sehingga pernah disangka sebagai tukang kebun kerana turut memegang cangkul selepas waktu sekolah. Beliau pernah mendapat Anugerah Perkhidmatan Cemerlang dan pernah dianugerahi Anugerah Tokoh Guru.

CIKGU CHACHO MOHAMA dilahirkan pada 26 Jun 1952 di Kampung Sungai Limau, Sebatik, Tawau. Anak pasangan Mohama bin Melewa dan Taisah binti Habib Hasan ini adalah seorang guru yang berdedikasi. Beliau mendapat pendidikan awal di NVS Sungai Melayu dari darjah satu hingga dua sebelum berpindah ke Ranggu dan bersekolah di SK Kinabutan hingga tamat sekolah rendah. Beliau sempat bersekolah di SMK Kuhara sebelum berhenti kerana sebab yang tidak dapat dielakkan. Beliau pernah menjadi buruh kasar,bekerja menebas lalang dan pernah juga bekerja membuat pam air di kampungnya. Cikgu Chacho juga pernah melamar jadi polis tetapi nasib tidak menyebelahinya.

Beliau pernah jadi guru sandaran sebelum diterima memasuki Maktab Perguruan Kent tahun 1974-1975. Selepas tamat maktab, beliau bertugas sebagai SRK Bergusong dari tahun 1976-1979, sebelum berpindah ke Kem Kubota dari tahun 1980-1983. Kemudian Cikgu Chacho bertukar ke SRK Sungai Tongkang pada 1983-1984 sebagai guru besar. Pada tahun 1984 juga, beliau ditukarkan ke Bahagian Teknologi Pendidikan (BTP) Tawau. Pada tahun 1989, beliau dilantik sebagai Nazir Sekolah Zon Tawau hingga tahun 1990. Selepas itu, beliau dilantik sebagai Penyelia Unit Naik Pangkat di ibu pejabat. Kemudian beliau dilantik sebagai guru besar SK Kem Lok Kawi dari tahun 1999 hingga 2000. Dari SK Kem Lok Kawi beliau dilantik pula sebagai Penyelia Pendidikan Daerah Ranau hingga tahun 2003. Pada tahun 2004, Cikgu Chacho dilantik sebagai guru besar SK Tanjung Sru 1 sehinggalah bersara pada 2008.

Beliau pernah menerima Anugerah Perkhidmatan Cemerlang sebanyak dua kali, 1997 dan 2007, Anugerah Tokoh Guru 2012. Beliau juga dianugerahi Bintang Setia Kinabalu (BSK) pada tahun 2005. Beliau mendirikan rumah tangga dengan Puan Lini Yunus dan dikurniakan lima orang anak, salah seorang daripadanya sedang mendapat dalam bidang kedoktoran di salah sebuah universiti di Mesir. Cikgu Chacho juga pernah Setiausaha Agung Persatuan Kebajikan Bugis Sabah (PKBS) dari tahun 1979-2006, Setiausaha Agung Kesatuan Guru-Guru Kerajaan Sabah (KGKS) dan Ahli Lembaga Koperaski Guru-Guru Bumiputera Sabah, Naib Pengerusi Badan Bahasa Tawau dan lain-lain lagi.

Wartawan UTUSAN BORNEO, ABD.NADDIN HJ SHAIDDIN ditemani Ahli Jawatankuasa Ikatan Penulis Sabah (IPS) Ali Karim, sempat menemui beliau di salah sebuah restoran di Tanjung Aru untuk berkongsi sedkit pengalaman beliau sepanjang menjadi guru.Ikuti petikan temubual dengan beliau yang mengungkapkan sedikit pengalaman hidupnya.

UTUSAN BORNEO: Boleh ceritakan sedikit latar belakang cikgu. Dimana cikgu dilahirkan?

CIKGU CHACHO MOHAMA: Saya dilahirkan di Kampung Sungai Limau, Sebatik, Tawau pada 26 Jun 1952. Kampung Sungai Limau terletak kira-kira 8 kilometer dari Tawau. Boleh dihubungi menggunakan bot.

UB: Sekolah dimana?

CIKGU: Saya bersekolah di NVS Sungai Melayu, yang terletak dekat sempadan Malaysia-Indonesia. NVS atau Native Voluntary School. Masa itu, kampung kelahiran saya, Sungai Limau belum membangun. Jadi saya bersekolah di Sungai Melayu, dan tinggal bersama makcik yang kami panggil Mak Tua. Saya bersekolah di sana dari darjah satu hingga darjah dua.

UB: Sekolah hingga darjah dua saja?

CIKGU: Di NVS Sungai Melayu, dari darjah satu hingga dua. Kemudian saya berpindah ke Ranggu, kira-kira 9 km dari bandar Tawau. Di sana, saya tinggal dengan kakak saya. Dari darjah dua itu, saya terus melompat darjah ke darjah lima. Waktu itu saya besar. Kira-kira 12 tahun.Itu sebab saya terus dinaikkan ke darjah lima. Sewaktu darjah satu, saya berusia 10 tahun. Jadi saya besar sudah ketika itu.

UB: Bagaimana cikgu ke sekolah pada masa itu?

CIKGU: Sewaktu di Sungai Melayu, saya hanya berjalan kaki ke sekolah, yang terletak kira-kira 3 km dari rumah. Di Ranggu pula, sekolah di Batu 6, di SK Kinabutan.Ikut bas.Kadang-kadang kami menumpang lori angkut tanah.

UB: Selepas itu, di mana Cikgu bersekolah menengah?

CIKGU: Saya sekolah di SMK Kuhara pada tahun 1960 hingga 1964.Saya tidak dapat meneruskan sekolah kerana keadaan keluarga yang miskin dan kurang mampu. Ibu bapa saya susah. Saya terpaksa menolong mereka dan mencari kerja.

UB: Dapat kerja di mana?

CIKGU: Saya bekerja di SLDB Rancangan Bergusong.Makan gaji. Sebagai buruh kasar.Tebas lalang. Rancangan Bergusong waktu itu, dibuka untuk tanaman getah. Saya kerja di sana , kalau tak silap saya tahun 1970-1971. Kemudian saya bekerja kontrak ikut buat pam air. Sebuah syarikat dari Taiwan yang ditugaskan untuk membuat sembilan buah pam air untuk kegunaan orang kampung di Rancangan Bergusong.

UB: Selepas itu?

CIKGU: Saya menghadiri temuduga polis. Tahun 1973 di Balai Polis Tawau. Saya sudah ada tiket untuk berangkat. Waktu itu belum ada MAS, apa lagi Airasia. Waktu itu syarikat penerbangan MSA. Tapi oleh sebab-sebab tertentu, kepergian saya dibatalkan.Saya rasa sedih betul. Cita-cita mahu jadi polis. Tidak lama kemudian, bagi mengubat kesedihan dan keperluan untuk menampung hidup, saya memohon jadi guru.Guru sandaran. Tahun 1973, di SRK Serudong Tawau.

Pada masa yang sama, saya cuba memperbaiki kelulusan saya.Saya ambil peperiksaan Sijil Rendah Pelajaran (SRP) pada tahun 1973.Kemudian apabila keluar keputusan pada 1974, saya lulis SRP dengan gred A. Dengan kelulusan itu, saya memohon masuk Maktab Kent. Saya menuntut di Maktab Kent pada tahun 1974-1975. Antara rakan semaktab ialah Haji Yakub Uton, Said Zainuddin dan ramai lagi,saya tak berapa ingat.

UB: Setelah tamat maktab, cikgu ditempatkan dimana?

CIKGU: Sebenarnya saya ditempatkan di SK Apas tetapi saya merayu dan memohon untuk ditempatkan di sekolah yang dekat dan tidak berjauhan dengan keluarga. Alhamdulillah, saya ditempatkan di SRK Bergusong.

UB: Apa sebabnya dinamakan Bergusong?

CIKGU: Bergusong maksudnya tanah yang timbul. Kira-kira setengah kilometer dari pantai, kalau air surut, akan muncul tanah ditengah laut, setinggi kira-kira tiga kaki. Tempat ini berbahaya bagi perahu atau motorbot terutama bagi mereka yang ulang alik ke Tawau.Pernah ada kejadian perahu karam dan terdampar di tempat itu.

UB: Banyak nama unik di Sebatik di Tawau. Banyak nama sungai. Nama-nama tempat yang cikgu ingat?

CIKGU: Antaranya Kampung Sungai Melayu, Sungui Pukul, Sungai Pisak, Sungai Limau, Sungai Bergusong, Sungai Tongkang, Sungai Haji Kuning, Sungai Tamang, Mentadak dan Wallace Bay.

UB: Lama mengajar di SK Bergusong?

CIKGU: Saya mengajar di sekolah itu dari tahun 1976 hingga 1979, iaitu sebaik keluar maktab. Kira-kira empat tahun di sana. Selepas itu, pada tahun 1980, saya dipindahkan di SRK Kem Kubota.

UB: Kemudian, cikgu bertugas di mana pula?

CIKGU: Saya bertukar ke SRK Sungai Tongkang pada 1983-1984 sebagai guru besar. Pada tahun 1984 juga, saya ditukarkan ke Bahagian Teknologi Pendidikan (BTP) Tawau. Pada tahun 1989, saya dilantik sebagai Nazir Sekolah Zon Tawau hingga tahun 1990, apabila saya dilantik sebagai Penyelia Unit Naik Pangkat di ibu pejabat.

UB: Banyak pengalaman cikgu. Apa cabaran yang dihadapi?

CIKGU: Cabaran agak banyak juga. Tapi sewaktu bertugas di sana, saya mengenal ramai orang. Saya kenal ramai guru besar, pengetua dan sebagainya termasuk Pengarah Pendidikan sekarang, Datuk Jame Alip. Banyak pengalaman sewaktu bertugas di ibu pejabat. Melalui cabaran-cabaran yang dihadapi ini kita tambah matang lagi dalam menjalankan tugas.

UB: Apa tugas cikgu selepas itu?

CIKGU: Selepas itu, saya dilantik sebagai guru besar SK Kem Lok Kawi dari tahun 1999 hingga 2000. Dari SK Kem Lok Kawi, saya dilantik pula sebagai Penyelia Pendidikan Daerah Ranau hingga tahun 2003. Pada tahun 2004, saya dilantik sebagai guru besar SK Tanjung Aru 1 sehinggalah saya bersara pada 2008.

UB: Tentu menarik kalau cikgu menulis pengalaman cikgu sebagai seorang guru. Ada rancangan mahu tulis buku?

CIKGU: Saya sebenarnya sudah pun menulis mengenai pengalaman sebagai guru. Sudah masuk bab tiga sebelum komputer saya kena virus. Semua data hilang.Dalam buku itu, saya menulis mengenai peranan guru besar di sekolah.Besar tanggungjawab yang terpaksa dipikul.Tanggungjawab terhadap sekolah, ibu bapa, pemimpin masyarakat dan sebagainya. Itu saya buat buku, Tetapi malangnya tak kesampaian.Saya cuba draf balik. Satu hari nanti saya akan menyiapkannya juga.

UB: Tak silap saya, cikgu juga menulis juga kan? Menulis karya kreatif maksud saya?

CIKGU: Sewaktu berada di Maktab saya giat menulis dengan nama pena Suzasmara. Saya menulis cerpen dan sajak.Kemudian saya menulis guna nama saya sendiri, Chacho Mohama. Cerpen terbaru yang saya hasilkan tersiar tahun ini bertajuk Diabetes di Harian Ekspress. Saya seorang yang suka membaca. Setiap hari Sabtu dan hari minggu, saya tak lepas membaca Utusan Borneo.

UB: Banyak terlibat alam bidang seni dan sastera?

CIKGU: Sewaktu bertugas di Tawau, saya pernah menhadi Naib Pengerusi Badan Bahasa Sabah (BAHASA) Tawau, Pengerusi Peminat Seni Tawau dan pernah mengadakan pementasan bagi mengasah bakat baru di Tawau. Antara rakan saya waktu itu ialah Hassan Saprin yang mengetuai RUSTA dan Linge Abdulllah. Di Kota Kinabalu, saya aktif menyertai program sastera, antara dengan Marzuki Ali dan sebagainya.

UB: Apa pemerhatian cikgu terhadap sikap pelajar terhadap pelajaran pada masa lalu?

CIKGU: Sewaktu mengajar di Sungai Tongkang, saya perhatikan tahap pelajaran tidak sampai ke tahap yang membanggakan. Anak-anak kampung belajar paling tinggi, tingkatan tiga, lalu pulang kampung. Ini mungkin juga disebabkan oleh keadaan ibu, keluarga yang miskin. Saya berikan motivasi pada mereka dengan mengambil contoh y ang dekat iaitu Bergusong. Di sana ada murid yang berjaya, padahal sama-sama dari kampung. Antaranya anak Pak Epit, Haji Rumaling Epit, sekarang Timbalan Pengarah Jabatan Hal Ehwal AgamaIslam Sabah (JHEAINS), Cikgu Arshad Awang Tengah, sebagai guru. Saya berikan motivasi kepada murid-murid. Saya datangi rumah mereka. Kebanyakan mereka bekerja sebagai peneroka. Jika ada hari keramaian atau majlis-majlis tertentu di kampung, saya cuba bercakap dengan mereka mengenai pentingnya pendidikan. Saya ikut meriahkan majlis mereka, dengan menyanyi.

UB: Ada anak didik cikgu yang berjaya?

CIKGU: Antaranya Cikgu Abdullah Habib Kadir. Belia salah seorang pelajar dari Sungai Tongkang. Ramai yang jadi kakitangan kerajaan, usahawan yang berjaya dan sebagainya.

UB: Oh ya, dulu cikgu menyanyi juga?

CIKGU: Saya menyanyi kugiran. Malah saya pernah buat rakaman di Radio Televisyen Malaysia (RTM), sewaktu di Maktab tahun 75. Saya menyanyi lagu Dara Pujaan, Hujan di Tengah hari dan macam-macam lagi. Bila berada di kampung, saya ikut menyanyi pancaragam. Ketika itu, saya cuba rapat dengan masyarakat. Bercakap sesuatu yang dekat di hati mereka.Saya cuba menyampaikan mesej betapa pentingnya pendidikan. Kalau ada ibu bapa yang kesulitan membayar wang peperiksaan, saya membantu mereka, meminjamkan wang kepada mereka. Ada duit bayar, kalau tiada, tak apa-apa.Yang penting ada kesungguhan melihat anak-anak maju dalam pelajaran mereka.

UB: Tentu ada perkara yang mencabar sepanjang kerjaya perguruan cikgu?

CIKGU: Memang banyak cabaran. Antara yang mencabar ialah ketika bertugas di Kem Lok Kawi. Berhadapan dengan ibu bapa dan tentera. Sekolah itu dikelola pihak jabatan dan tentera. Tetapi sewaktu saya jadi guru besar di sana, ada lima pelajar mendapat 5A, satu kelulusan yang cemerlang.

Bagi saya dalam menjalankan tugas, kita perlu kesungguhan. Perlu juga perlu banyak tolak ansur.Kita mesti dengar idea dan pendapat guru-guru atau kakitangan. Cuba bincang apa yang baik. Dalam proses pengajaran dan pembelajaran, murid lebih dekat kepada guru.Jadi kita kena terima jika ada pendapat guru mengenai cara memperbaiki pencapaian sekolah.Kita kena terbuka. Itu sebab, sewaktu bertugas dulu, pintu saya tidak pernah tutup. Prinsip saya, siapa saja boleh datang memberikan idea, kita dengar dan pertimbangkan demi kebaikan bersama.

UB: Cikgu pernah disangka tukang kebun.Bagaimana ceritanya?

CIKGU: Ada satu ketika, sewaktu balik dari sekolah, saya bawa cangkul dan bersama-sama tukang kebun menanam bunga. Waktu itu ada ibu bapa yang datang menanyakan guru besar. Cikgu menunjuk ke arah kami. Tapi waktu itu saya membawa cangkul. Sementara pakaian tukang kebun lebih kemas. Jadi mereka menyangka tukang kebun itu guru besar. Saya pula bila ditanya terus menunjuk ke arah tukang kebun, yang pakaiannya kelihatan lebih kemas. Tapi akhirnya saya mengaku guru besar dan minta maaf kerana dalam keadaan letih seperti itu, saya cuba bergurau.

UB: Mungkin ada kenangan sewaktu di SK Tanjung Aru 1?

CIKGU: Sewaktu berkhidmat di sana, kami mencatat rekod 30 orang pelajar mendapat 5 A. Sampai sekarang rekod itu belum dapat dipecahkan. 28 orang mendapat lima manakala dua orang lagi, turut mendapat 5A walaupu mereka telah berpindah dan menduduki peperiksaan di sekolah baru. Kalau tak silap tahun 2006, dua tahun sebelum saya pencen.Rekod itu bertahan sampai sekarang.

UB: Sepanjang cikgu bertugas, pernahkah cikgu mengalami pengalaman lucu?

CIKGU: Saya ingat pengalaman pertama naik keretapi dari Kota Kinabalu ke Tenom. Saya hampir terjatuh apabila tiba-tiba Keretapi menghentikan perjalanan kerana ternampak puluhan khinzir berada di atas landasan. Apabila keretapi berhenti tiba-tiba di dekat Pangi, saya hampir terpelanting. Rupanya keretapi terpaksa menghentikan perjalanan kerana ada khinzir di landasan.

UB: Kalau peristiwa yang menyedihkan?

CIKGU: Paling menyedihkan apabila anak saya meninggal sewaktu saya mengikuti kursus diploma dalam Pengurusan Sumber Manusia di Institut Aminuddin Baki.

UB: Agaknya siapa orang yang paling berpengaruh dalam hidup cikgu?

CIKGU: Ayah saya. Beliau seorang yang jujur. Seorang tukang rumah. Walaupun satu orang, beliau boleh buat rumah. Dua juga yang pasang tiang, dia juga yang pasang lantai, dia juga yang pasang dinding, atap dan sebagainya. Dia boleh buat semuanya seorang diri. Saya suka kegigihannya. Beliau sempat membuat kerja sampingan untuk menambah pendapatan. Ketekunan, kegigihan, dorongan yang diberikannya membuat saya berjaya.

 

ALIJUS HAJI SIPIL, BERDIKARI SEJAK KECIL

ALIJUS, BERDIKARI SEJAK KECIL

WAJAHNYA sering terpampang di surat khabar. Bukan saja kerana tugasnya sebagai Pengarah Jabatan Perancang Bandar DBKK, tetapi beliau juga adalah Setiausaha Agung Persatuan Bola sepak Sabah (SAFA) dan sering menjadi pengurus pasukan Sabah dalam sukan bola sepak. Beliau juga sering mendapat amanah dan tangggungjawab sebagai Pegawai Pengurus Pilihanraya dalam pilihanraya umum di Kota Kinabalu. Orangnya bersahaja. Mudah mesra dan sering senyum di sebalik ketegasan beliau sebagai seorang pemimpin.

Alijus bin Sipil @ Mohd Ali bin Haji Shuib dilahirkan di Kampung Tomis, Tamparuli pada 12 April 1963. Beliau mendapat pendidikan awal dari darjah 1 hingga darjah 5 di Sekolah Rendah Don Bosco di Bundu Tuhan Ranau pada tahun 1969 hingga 1974. Beliau menduduki bangku darjah enam di SRK Bongol pada tahun 1975. Selepas itu, Alijus dianugerahkan biasiswa Yayasan Sabah untuk melanjutkan pelajaran di Sekolah Menengah Sultan Abdul Halim Jitra Kedah. pada 1976 hingga 1980. Selepas tamat sekolah menengah, beliau melanjutkan pelajaran di Universiti Teknologi Malaysia (UTM) dari tahun 1981 hingga 1986. Ketika itu kampus UTM terletak di Jalan Gurney Kuala Lumpur. Alijus sempat mengikuti kuliah selama empat tahun di UTM Jalan Gurney, sebelum berpindah di kampusnya sekarang di Skudai , dimana mereka adalah angkatan pertama yang belajar di Skudai sebaik-baik ia dirasmikan.

Selepas menamatkan pengajian di universiti dan berjaya mendapat ijazah Sarjana Muda dengan pengkhususan Perancangan Bandar dan Wilayah, Alijus bekerja di Jabatan Perancang Bandar dan Wilayah di Kota Kinabalu dari tahun 1987-1988. Beliau kemudian ditukarkan ke Jabatan Perancang Bandar dan Wilayah Tawau dari tahun 1989 hingga 2000. Sejak tahun 2001 beliau kembali bertugas di Kota Kinabalu. Kini beliau memegang jawatan sebagai Pengarah Jabatan Perancangan Bandar di Dewan Bandaraya Kota Kinabalu (DBKK).

Di tengah-tengah kesibukannya sebagai pegawai kanan kerajaan, beliau sempat melanjutkan pelajaran sehingga memperolehi Sarjana Pengurusan Pentadbiran tanah dari UTM pada tahun 2008.

Selain tugas hakikinya, Alijus kini adalah Setiausaha Agung Persatuan Bolasepak Sabah (SAFA) dan kerap menjadi pengurus pasukan Sabah.

Wartawan UTUSAN BORNEO, ABD.NADDIN HJ SHAIDDIN berpeluang untuk menemubual beliau di pejabatnya di DBKK pagi kelmarin untuk berkongsi pengalaman beliau ketika zaman persekolahan hingga sekarang.

UTUSAN BORNEO: Boleh ceritakan sedikit latar belakang tuan? Lahir dimana?

ALIJUS: Saya dilahirkan di Kampung Tomis Tamparuli. Ayah saya, Haji Sipil @ Haji Shuib Wakar bertugas sebagai guru besar sekolah di sana. Tempat itu terletak berdekatan Jalan Ranau, Batu 24. Tempat asal ayah sebenarnya di Kampung Bantayan Tamparuli. Ibu saya pula berasal dari Kampung Mangkaladoi. Jika diikut, kami Dusun Lotud tetapi kami terbiasa dengan dialek Dusun Ranau. Itulah ceritanya. Sebagai seorang pendidik, beliau pernah bertugas di SK Tamis, SK Tiung Tirugusan, SK Bongol, Jalan Ranau dan sebagainya.

UB: Berapa adik beradik? Tuan anak keberapa?

ALIJUS: Saya anak ketiga. Kalau satu bapa satu mama, kami enam orang adik beradik. Selepas ayah bercerai dengan ibu, adik tiri lain mama, kami ada lima orang. Kalau adik tiri lain bapa, ada dua orang. Jadi kami semua 13 orang semuanya. Kami terdiri satu keluarga yang besar dan rapat antara satu sama lain. Kami juga mendirikan Tabung Kebajikan Haji Sipil. Saya dilantik sebagai pengerusinya. Kalau dulu, saya melihat perpisahan antara ayah dan ibu saya sebagai perpecahan, kini ia menjadi satu kelebihan. Perasaan kekeluargaan di antara kami tinggi, dan ini kami sangat mensyukurinya.

UB: Di mana tuan bersekolah dahulu?

ALIJUS: Dulu saya dihantar bersekolah di Sekolah Rendah Don Bosco Bundu Tuhan. Sebuah sekolah Mission. Ketika itu keluarga masih belum memeluk agama Islam. Saya bersekolah di sana dari darjah satu hingga darjah 5. Kemudian, bapa saya menyekolahkan saya di SRK Bongol dalam darjah enam, iaitu tempatnya mengajar.

UB: Bagaimana keadaan pada masa itu?

ALIJUS: Dulu kami jalan kaki dari sekolah. Turun bukit, naik bukit untuk ke sekolah, yang pada masa itu tidak ada pengangkutan.

UB: Mungkin ada pengalaman menarik yang boleh dikongsikan?

ALIJUS: Ketika bersekolah di sekolah Don Bosco, itulah pengalaman pertama berjauhan dari keluarga. Umur saya waktu itu masih lima tahun. Bersekolah di bawah jagaan `sister'. Keluarga kami ketika itu masih beragama Kristian. Masa kecil saya belajar berdikari, berdisiplin, hidup sendiri. Cuci kain sendiri, ambil kayu api dan sebagainya.

UB: Oh begitu. Bila keluarga tuan memeluk agama Islam?

ALIJUS: Saya masih ingat ketika itu ada majlis pengislaman beramai-ramai.Tahun 1975. Sebenarnya saya banyak mendalami agama Islam ketika bersekolah di Semenanjung.

UB: Selepas tamat darjah enam?

ALIJUS: Saya bersekolah di SRK Bongol dalam darjah enam. Selepas tamat darjah enam, saya berjauhan dengan keluarga sekali lagi. Saya bersyukur banyak-banyak kerana pada ketika berjauhan dengan keluarga itu, banya mengajar saya berdikari, berdisiplin dan dapat merasakan betapa berharganya nilai-nilai kekeluargaan.

Ketika itu saya mendapat keputusan yang agak cemerlang dalam peperiksaan darjah Enam. Kerana itu, saya ditawarkan biasiswa Yayasan Sabah untuk belajar di sekolah menengah di Semenanjung Malaysia.Pada masa itu, Yayasan Sabah menghantar ramai pelajar Sabah terutamanya dari luar bandar untuk belajar di Semenanjung. Saya ditempatkan di Sekolah Menengah Abdul Halim Jitra Kedah, sebuah sekolah yang terkenal ketika itu. Antara lepasan sekolah itu ialah Dato Seri Dr Shahidan Kassim, mantan Menteri Besar Perlis, kini Menteri di Jabatan Perdana Menteri.

UB: Apa pengalaman menarik ketika bersekolah di Jitra?

ALIJUS: Banyak yang menarik. Sebagai seorang pelajar dari kampung terpencil di Sabah ketika itu, terasa jurangnya. Dulu memang biasa, kita dikatakan tinggal di atas pokok. Dia orang main-main sebenarnya. Jadi sebagai anak kampung, saya mahu membuktikan bahawa saya boleh bersaing dengan mereka. Di peringkat awal, memang saya agak ketinggalan tetapi pada tahun ketiga hingga tahun kelima berada di sekolah itu, saya tersenarai dalam top ten, sepuluh pelajar terbaik. Saya dapat buktikan bahawa kita juga boleh bersaing dengan mereka. Mereka hormati kita. Tidak ada rasa prejudis. Mula-mula ada juga pelajar yang prejudis mengatakan kami pelajar dari Sabah dan Sarawak, pelajar yang lemah.Sebaliknya kami dapat buktikan bahawa kami juga boleh menjadi yang terbaik. Kita mahu buktikan bahawa kita juga boleh buat. Selepas itu, saya dilantik jadi Ketua darjah, pengawas dan sebagainya.

UB: Mungkin ada rakan sekolah yang masih diingati? Antaranya?

ALIJUS: Antaranya Datuk Sobhi Djauddin seorang ahli korporat yang terkenal, Awang Atim Jaini, dari Sabah, kalau tak silap kini pengusaha restoran dan ramai lagi.

UB: Berbalik kepada penghantaran pelajar Sabah ke Semenanjung oleh Yayasan Sabah. Mungkin tuan boleh komen mengenai program itu? Saya fikir ia program yang sangat baik.

ALIJUS: Saya harap pihak Yayasan Sabah akan menghantar lebih ramai pelajar Sabah yang cemerlang terutamanya dari sekolah luar bandar ke sekolah-sekolah terbaik di negara ini. Program penghantaran pelajar itu banyak manfaatnya. Bahkan ramai di antara pelajar dari Sabah yang dulu dihantar belajar di Semenanjung berjaya dalam kerjaya mereka. Sebagai contoh, Setiausaha Kerajaan Negeri, Tan Sri Sukarti Wakiman, pernah mengikuti penghantaran pelajar itu. Dato Seri Jenar Lamdah, juga pernah menjadi pelajar Yayasan Sabah. Program ini memang baik dan wajar diteruskan seperti dulu. Kita lihat sekarang pelajar yang dihantar tidak seramai dahulu.Itupun hanya terbatas di sekolah-sekolah tertentu, tidak seperti dulu.

UB: Berapa lama sekolah di Sultan Abdul Halim, tuan?

ALIJUS: Saya belajar di sekolah itu dari tingkatan satu hingga lima. Kemudian saya melanjutkan pengajian di Universiti Teknologi Malaysia (UTM). Ketika itu kampusnya terletak di Jalan Gurney. Saya sempat kuliah di sana selama empat tahun sebelum kampus UTM berpindah ke Skudai Johor. Kami adalah angkatan pelajar pertama yang kuliah di kampus itu ketika ia mula dibuka.

UB: Tahun berapa sekolah di sana?

ALIJUS: Tahun 1981 hingga 1986.

UB: Aktif dalam persatuan mahasiswa?

ALIJUS: Kami bergiat dalam persatuan mahasiswa pada ketika itu. Tapi saya rasa tidak juga agresif seperti sekarang. Suasana ketika itu mungkin lain. Ketika itu saya aktif dalam persatuan mahasiswa sabah di UTM. Saya ingat Allahyarham Dr Datu Bandira Datu Alang, aktif di USM Pulau Pinang dan Juril Haji Sudin di Universiti Malaysia. Kami sezaman dengan mereka.

UB: Selepas tamat universiti, tuan bertugas dimana?

ALIJUS: Selepas mendapat ijazah sarjana muda Perancangan Bandar dan Wilayah, saya diterima bekerja di Jabatan Perancang Bandar dan Wilayah di Kota Kinabalu pada tahun 1987 hingga 1988.

UB: Kemudian tuan ditugaskan kemana?

ALIJUS: Saya ditugaskan di Jabatan Perancang Bandar dan Wilayah di Tawau sejak tahun 1989 hingga 2000. Saya menyaksikan bagaimana Tawau ketika itu membangun dengan pesat. Semporna, Kunak, Lahad Datu dan sebagainya. Ketika itu, banyak idea.Masih muda lagi. Saya berkhidmat di Tawau, ketika itu Presiden Majlis Perbandaran Tawau ialah Datuk Abdul Ghani Rashid, kemudian Datuk Majin Ajing, Datuk Sari Suhut, Datuk Aziz Rashid Zainudin. Pada masa itu, Datuk Salsidu Haji Ibrahim masih bertugas sebagai Pegawai Daerah Semporna, begitu juga Datuk Michael Emban, masih pegawai daerah di Lahad Datu.

UB: Selepas tahun 2000, tuan bertugas dimana?

ALIJUS: Tahun 2001, saya berpindah ke Jabatan Perancang Bandar dan Wilayah di Kota Kinabalu. Saya harus merakamkan rasa terima kasih kepada Datuk Haji Abdul Ghani Rashid,mantan Mayor DBKK kerana beliaulah yang membawa saya bertugas di DBKK.

UB: Jadi bermakna, ketika dilantik Pegawai Pengurus Pilihanraya Kecil Likas (PRK) 2000, tuan baru kembali bertugas di KK?

ALIJUS: Ya. Ketika itu saya dinamakan oleh Datuk Haji Ghani untuk menjadi Pegawai Pengurus Pilihanraya kecil Likas. Kemudian PRK Gaya. Selepas itu dalam PRU ke 11, ke 12 dan PRU ke-13, baru-baru ini saya dilantik sebagai Pegawai Pengurus di KK.

UB: Bagaimana pula terlibat dengan Persatuan Bola sepak Sabah (SAFA)?

ALIJUS: Saya mula terlibat dengan Safa keyika bertugas di Tawau. saya menjadi bendahari Safa Zon Tawau. Kemudian sebaik pindah ke Kota Kinabalu, saya menjadi Pengerusi Safa Bandaraya. Apabila berlaku rombakan, pada tahun 2009, saya dilantik sebagai Setiausaha Agung Safa.

Kemudian saya banyak terlibat sebagai pengurus pasukan bolasepak Piala Presiden 2006, 2007, 2008. Pengurus pasukan bolasepak Sukma Sabah dalam Sukma di Kedah, Melaka dan Terengganu, dimana kita menjadi johan dan sebagainya.

UB: Mungkin tuan pernah jadi pemain bola sewaktu sekolah dulu?

ALIJUS: Sebenarnya dulu, saya aktif dalam sukan hoki. Saya pernah hampir terpilih mewakili negeri Kedah dalam sukan hoki. Tapi dalam bolasepak, saya banyak terlibat dalam aspek pengurusan.

UB: Kalau boleh tahu, apa cita-cita tuan dulu?

ALIJUS: Saya bercita-cita menjadi seorang akauntan. Saya suka pelajaran akaun tapi tidak berpeluang sebaliknya saya belajar perancanga bandar.

UB: Apakah tuan terlibat dalam politik juga?

ALIJUS: Saya adalah ahli biasa UMNO Cawangan King Fisher. Sebagai pegawai kerajaan , saya hanya jadi ahli biasa saja.Saya beri sumbangan seagai ahli biasa. Pada masa akan datang, cita-cita dalam politik memang ada.

UB: Mungkin ada pesan atau kata hikmat yang boleh jadi panduan?

ALIJUS: Saya ini `simple'. Apa juga perkara yang kita hadapi hari ini, kita hadapi dengan kesungguhan.Kita kena bersedia hadapi baik dan buruknya, kita kena hadapi.Jangan putus asa.Kita cari jalan penyelesaian yang terbaik. Pasti ada jalan. Ini bukan saja baik dalam pengurusan, dalam masyarakat, dalam keluarga.

 

 

ADRIN,MASUK HUTAN, KELUAR HUTAN, USIR ANASIR KOMUNIS

ADRIN,MASUK HUTAN, KELUAR HUTAN, USIR ANASIR KOMUNIS

MASUK hutan keluar hutan, kadang berbulan-bulan lamanya, bukanlah satu perkara yang menghairankan bagi Adrin Haji Dullah, Ketua Penerangan Persatuan Bekas Tentera Malaysia (PBTM) Negeri Sabah.

Ketika bertugas di Kem Batu Uban, Pulau Pinang, PW II, Adrin Haji Dullah sering menjalankan operasi di hutan Perak, Kedah untuk membasmi anasir-anasir komunis di kawasan itu.

Perjuangan mempertahankan kedaulatan negara amatlah sukar dan perit untuk diceritakan., katanya yang juga Pengerusi PBTM Kota Kinabalu.

Pengalaman bertemu musuh memang mencemaskan. Pada detik-detik seperti itu, nyawa anggota tentera berada di hujung tanduk.

"Terkencing saja tidak," katanya ketika mengingati detik detik cemas ketika berada dalam hutan. Bagi Adrin, jerih payah perjuangan bekas tentera tidak wajar dilupakan begitu saja.Jasa mereka dalam memastikan keamanan dan keselamatan negara amatlah besar.

Adrin Haji Dullah dilahirkan di Kota Peladok pada 2 Ogos 1949.Mula-mula beliau menduduki bangku sekolah rendah di GPS Timbang Dayan kemudian beliau berpindah ke GPS Kota Belud hingga lulus darjah enam. Beliau sempat menduduki `bridge class' di GJSS Kota Belud selama dua tahun sebelum berhenti . Kemudian beliau diterima menjadi guru pelatih di GPS Bandau selama dua tahun sebelum memasuki perkhidmatan Askar Wataniah.

Dalam perkhidmatannya sebagai tentera selama 21 tahun, beliau pernah bertugas di Sandakan, Tawau, Lok Kawi, Batu Uban Pulau Pinang dan pernah menyertai operasi di hutan-hutan negeri Kedah dan Perak.

Selepas bersara dari perkhidmatan tentera, Adrin pernah bertugas sebagai pegawai keselamatan di Safma Kota Kinabalu. Beliau merupakan seorang aktivis NGO dan sering memperjuangkan kebajikan bekas-bekas tentera di negeri ini.

Wartawan Utusan Borneo, ABD.NADDIN HJ SHAIDDIN dan RUZAINI ZULKIFLI sempat menemubual beliau di salah sebuah restoran pada satu petang di Jalan Pantai .Ikuti petikan temubual bersama beliau mengenai pengalaman beliau sepanjang berkhidmat dalam tentera.

UTUSAN BORNEO: Boleh ceritakan sedikit latar belakang tuan?

ADRIN HAJI DULLAH: Saya lahir di Kampung Kota Peladok pada 2 Ogos 1949.Saya mendapat pendidikan awal di GPS Timbang Dayang sebelum berpindah ke GPS Kota Belud hingga lulus darjah enam. Dulu namanya GPS, Government Primary School, selepas itu SRK , Sekolah Rendah Kerajaan dan kemudian SK atau Sekolah Kebangsaan.

UB: Selepas itu, dimana tuan mendapatkan pendidikan menengah?

ADRIN: Selepas lulus darjah enam, saya kemudian melanjutkan pelajaran di Government Junior Secondaray School (GJSS) Kota Belud selama dua tahun. Tapi hanya sampai Bridge Class. Kelas Peralihan. Oleh kerana kemiskinan, arwah mak saya suruh berhenti. Setelah berhenti sekolah, saya dapat kerja sebagai guru pelatih. Saya mengajar di GPS Bandau selama dua tahun.Kemudian saya masuk berkhidmat sebagai askar pada tahun 1968.

UB: Bagaimana mula timbul minat menjadi askar?

ADRIN: Ketika menduduki sekolah menengah, seorang guru Bahasa Melayu, ED Miliana, Orang Papar bertanya kepada murid mengenai cita-cita masing-masing. Apabila tiba giliran saya , saya katakan cita-cita saya menjadi askar. Secara kebetulan pada masa itu, Jabatan Penerangan masuk kampung menayangkan wayang gambar. Mereka menayangkan mengenai kisah Kalabakan. Lagi semangat saya naik untuk menjadi askar.

UB: Bila tuan masuk askar?

ADRIN: Saya masuk askar pada tahun 1968.Askar Wataniah. Kemudian pada 16 Disember 1970, saya ditugaskan di Kem Langkasuka, Sandakan, di 3 Melayu diraja.Selepas latihan empat bulan, saya diberi cuti selama dua minggu. Selepas cuti, saya mula berkhidmat di 2 Renjer di Kem Lok Kawi pada tahun 1971.

Pada bulan enam, kami dihantar berkhidmat di 14 Infantri Askar Wataniah di Tawau. Dulu tempatnya dekat lapangan terbang lama. Saya berkhidmat di sana dari Tahun 1971 hingga 1973.Saya ditempatkan di mess pegawai. yang paling istimewa, selepas rekrut, saya dilantik lans koperal. Sejak tahun 1969. Tugas saya di mes pegawai ialah menyediakan segala keperluan pegawai, menyediakan sarapan mereka dan sebagainya.

Kemudian pada tahun 1974 kami dihantar bertugas di Sandakan.Selama dua tahun. Di sana, saya pernah bertugas di Kepulauan Tambisan dan Jambongan.. Dua bulan di darat, dua bulan di pulau.

UB: Tuan bertugas dimana selepas itu?

ADRIN: Pada awal tahun 1976, kami di hantar bertugas di Kem Batu Uban Pulau Pinang. Saya berkhidmat di sana dari tahun 1976 hingga 1982. Selepas itu, saya berpindah semula ke Sabah.

UB: Mungkin banyak pengalaman sewaktu di Pulau Pinang?

ADRIN: Banyak pengalaman sewaktu kami bertugas di Pulau Pinang. Sebelum kami dihantar masuk hutan, Kami dilatih selama tiga bulan untuk menyesuaikan diri. Kali pertama di hantar ke Negeri Kedah, iaitu di kawasan Karangan, iaitu satu kawasan dekat Kulim. Dalam satu pertempuran dengan pengganas komunis disana. Orang kami putus kaki, kena jerangkap samar.

UB: Masih ingatkah siapa yang kena jerangkap samar itu?

ADRIN: Orang kami yang kena jerangkap samar itu, Encik Jumati Sastro, berasal dari Kampung Mandahan Papar, kalau tak silap saya. Sebelum itu, beliau bermimpi selalu terjatuh.Balik balik jatuh. Itulah mimpinya sebelum kena ranjau. Barangkali itu sekadar satu isyarat, tanda-tanda bahawa bahaya akan terjadi.

UB: Selalunya lama dalam hutan?

ADRIN: Itulah kerja kami.Kami masuk hutan keluar hutan. Kalau tidak di Kedah, di Perak.Itulah dua tempat kami menjalankan tugas operasi.

UB: Tuan sendiri pernah jumpa pengganas komunis?

ADRIN: Kami pernah terserempak dengan Komunis. Dalam hutan, kira-kira 2 kilometer dari pengkalan kami. Masa itu jam menunjukkan kira-kira jam 11.00 malam. Ketika itu, kami sedang megambil bekalan makanan yang dihantar setiap sepuluh hari sekali.

Tiba tiba kami terdengar ketukan di pokok. Ini pastilah komunis.Biasanya kalau komunis dia guna pengetuk, menggunakan apa saja benda yang boleh dibuat untuk mengetuk pokok sebagai password atau kata laluannya.

Apabila terdengar ada orang ketuk pokok, kami sedar kami berdepan bahaya. Kita tahu itu bunyi musuh.Ketika itu kami dalam posisi menuruni bukit. Jadi kami mudah jadi sasaran tembakan mereka. Jadi kami menjauhkan diri. Kami ikut jalan lain, patah balik masuk hutan takut bertembung balik dengan mereka.

Untuk mengambil bekalan, kami selalu ambil malam. Bekalan datang tiap-tiap sepuluh hari. jadi kami mengambilnya pada waktu malam untuk mengelakkan sebarang kemungkinan diancam bahaya.

Selalunya setiap kali tiba masa menghantar bekalan itu,isteri bekas bekas tentera juga akan turut mengirim makanan kepada suami mereka. Jadi ketika itu juga kami menerima kiriman dari isteri.Kadang isteri hantar ikan masin, atau sambal bilis. Sehari sebelum itu, mereka sudah diberitahu,Tiada yang berjalan siang kerana ia mudah dilihat musuh. Dalam mempertahankan negara, kita terkencing saja tidak. Tapi kami tidak gentar menghadapi musuh.

UB: Apa pengalaman menyedihkan sewaktu bertugas?

ADRIN: Paling sedih kalau bulan puasa. Bila takbir raya, masing-masing saling pandang. Kalau buka puasa, itu juga yang menarik. Dulu orang masak pakai api lilin yang dimasukkan dalam tanah. Supaya apina tidak kelihatan kerana waktu malam Dulu bekalan kami, makanan dalam tin.

Kalau anak sakit, kami tak boleh pulang untuk menjenguk mereka, kerana negara lebih penting. Bukan senang kalau bicara pasal perjuangan.Terkencing saja tidak.

UB: Berapa lama bertugas di Batu Uban?

ADRIN: Saya bertugas di Kem Batu Uban Pulau Pinang pada tahun 1976 hingga 1982.

UB: Boleh ulas sedikit mengenai Chin Peng? Baru-baru ini ada usaha untuk membawa pulang abunya ke Malaysia.

ADRIN: Kami membantah jika abu Chin Peng dibawah ke Malaysia. Kalau kita tinjau Chin Peng, kita segera teringat berapa ramai isteri kehilangan suami, berapa ramai anak-anak kehilangan bapa, berapa ramai yang buta matanya

UB: Selepas tahun 82, tuan bertugas dimana?

ADRIN: Pada bulan Ogos 1982, saya ditempatkan di Pusat Latihan Rekrut Lok Kawi. Kemudian saya dihantar di STPM, Sekolah Tempur Pegawai Muda di Kota Belud selama dua tahun.Selepas itu saya dihantar semula ke Johor Bahru dari tahun 1984-1985. Pada tahun 1985, saya tukar semula ke Sabah iaitu Rejimen 507, Askar Wataniah.

UB: Berapa lama berkhidmat di 507 Askar Wataniah?

ADRIN: Saya bertugas di Askar Wataniah dari tahun 1985 hingga 1991. Pada 15 Disember 1991, saya bersara dari perkhidmatan tentera setelah bertugas selama 21 tahun. Jawatan terakhir saya sebelum bersara ialah Company Sergeant Mejar. Saya pernah bertugas di Beaufort, sebagai company sergeant mejar, Batalion 3, di 507 Askar Wataniah

UB: Kalau boleh tahu, berapa jumlah wang pencen yang diterima sewaktu bersara dulu?

ADRIN: Jumlah pencen kami amatlah kecil pada masa itu. Saya hanya terima RM525. sebulan. Jumlah sebegitu amatlah kecil jika dibandingkan dengan keadaan semasa.Kemudian ketika zaman pemerintahan Perdana Menteri, Tun Dr Mahahthir jumlahnya dinaikkan kepada RM1,110. Jumlah ini agak baik, walaupun ia masih kecil jika dibandingkan perkhidmatan lain.

UB: Apakah tuan sudah berkeluarga sewaktu brtugas di Semenanjung?

ADRIN: Saya sudah berkeluarga waktu itu. Ada satu pengalaman yang saya ta dapat lupakan. Masa itu, saya menjalani kursus di Johor Bahru. Kursus taktik. Tahun 1977, awal tahun. Ketika itu saya masih bertugas di Batu Uban. Saya dihantar pergi kursus. Isteri pula mengandung enam bulan. Anak saya lahir tanpa bidan. Isteri saya bersalin di rumah tanpa bantuan bidan. Lahir di rumah. Anak perempuan.

UB: Berapa anak tuan?

ADRIN: Anak saya enam orang.Tiga lahir di kampung, satu di Sandakan, seorang di Pulau Pinang seorag lagi di Beaufort. Anak saya lima lelaki satu perempuan.

U B: Apa tugas tuan selepas bersara?

ADRIN: Selepas bersara, saya pernah bertugas di Safma sebagai Pegawai Keselamatan.

UB: Bolehkah tuan bercerita sedikit mengenai sambutan Hari Pahlawan. Sejauh mana sambutan orang ramai?

ADRIN: Bila kita lihat rakyat kita di Sabah, ia kurang dapat sambutan.Mungkin disebabkan mereka tidak mengalami betapa sakitnya dijajah komunis.

Tapi peristiwa di Tandou Lahad Datu membuka mata rakyat mengenai betapa peritnya peruangan mempertahankan eaulatan negara. Kesedaran Anak-anak Sabah mulai tumbuh untuk mempertahakankan kedaulatan negara. Daripada perjuangan orang-orang dahulu, sedikit sebanyak kita dapat meningkatkan kesedaran di kalangan rakyat. Apa yang kita kesalkan,ialah anak-anak kita tidak tahu mengenai kewujudan hari pahlawan. Mereka tidak kenal orang-orang yang telah berjuang untuk kemerdekaan dan kedaulatan negara.

UB: Terima kasih banyak kerana sudi ditemubual untuk ruangan ini

ADRIN: Terima kasih banyak.

 

 

 

AWANG SHAM, PERJUANG KEPENTINGAN MASYARAKAT MELAYU BANDAR

AWANG SHAM, PERJUANG KEPENTINGAN MASYARAKAT MELAYU BANDAR

BELIAU seorang pemimpin yang telah teruji. Melibatkan diri dalam bidang keusahawanan, sukan dan politik, namanya tercatat sebagai salah seorang tokoh yang banyak memainkan peranan dan sumbangan dalam bidang yang diceburinya.

Kepimpinannya dalam sukan telah mendapat pengiktirafan apabila dianugerahkan Tokoh Kepimpinan Sukan Negeri pada tahun 2012. Beliau kini memegang jawatan sebagai Naib Presiden Persatuan Sepak Takraw Malaysia (PSM) merangkap Presiden Persatuan Sepaktakraw Sabah (ASTAKA). Selain itu, berdasarkan latar belakangnya sebagai seorang usahawan, beliau telah dilantik sebagai Pengerusi Sedcovest Holdings Sdn.Bhd, sebuah anak syarikat Sedco.

Dalam bidang politik, beliau merupakan Timbalan Ketua UMNO Bahagian Sandakan sejak tahun 1998.

DATUK HAJI AWANG SHAM HAJI AMIT dilahirkan di Sandakan , 62 tahun yang lalu. Beliau mendapat pendidikan awal di SRK Berhala Darat bermula tahun 1958 dari Darjah Satu hingga Darjah Enam. Selepas itu, pada tahun 1965, beliau mendapat pendidikan menengah di SM St Michael Sandakan hingga tingkatan lima. Beliau sempat melanjutkan pelajaran di ITM Mara walaupun tidak meneruskan pelajaran akibat kemiskinan. Beliau kemudian diterima bekerja di Lembaga Padi Sabah. Kemudian beliau diserapkan ke Lembaga Padi dan Beras Negara (LPN). Pada tahun 1984, beliau kemudian ditukarkan ke Alor Star Kedah selama lima tahun. Selepas itu, beliau kembali ke Sabah pada tahun 1989 sebagai Timbalan Ketua Pegawai LPN dan Pengurus Pemasaran sehingga bersara pada 1998.

Selepas bersara, beliau bergiat aktif dalam bidang keusahawanan. Pada tahun 1998, beliau menang jawatan Timbalan Ketua UMNO Bahagian Sandakan dan kini beliau telah menyandang jawatan itu selama lima penggal.

Selain itu, beliau pernah memegang jawatan Pengerusi Perkasa Holding pada tahun 2000 sebelum diamanahkan sebagai Pengerusi Sedcovest Holdings Sdn Bhd pada tahun 2004.

Dalam bidang sukan, Awang Sham kini menjawat jawatan Naib Presiden Persatuan Sepak Takraw Malaysia (PSM) dan Presiden Persatuan Sepak Takraw Sabah (ASTAKA). Atas jasa baktinya dan perkhidmatannya kepada masyarakat, beliau telah menerima pelbagai pingat dan bintang kebesaran, antaranya Kesatria Mangku Negara (KMN) dan Panglima Gemilang Darjah Kinabalu (PGDK). Selan itu,beliau pernah dinobatkan sebagai Tokoh Kepimpinan Sukan Negeri pada 2012.

Wartawan UTUSAN BORNEO, ABD.NADDIN HJ.SHAIDDIN berpeluang untuk menemuramah beliau di pejabatnya di Tingkat 3, Wisma Sedco pada satu pagi yang cerah untuk berkongsi pengalamannya dalam bidang keusahawanan, sukan, politik dan sebagainya. Ikuti petikan temubual bersama beliau.

UTUSAN BORNEO: Boleh ceritakan sedikit latar belakang Datuk?

DATUK HJ AWANG SHAM HJ AMIT: Saya dilahirkan di Sandakan pada tahun 1951. Saya bersekolah di SRK Berhala Darat. Dulu namanya SRK Berhala Darat. Kini dipanggil SK Tanjung Papat. Saya bersekolah d sana dari darjah satu hingga darjah enam. Kemudian saya melanjutkan pelajaran di SM St Michael Sandakan hingga tingkatan lima.

UB: Selepas itu?

AWANG SHAM: Selepas itu saya sempat melanjutkan pelajaran di ITM Mara tetapi tidak lama. Saya terpaksa berhenti kerana perkara yang tidak dapat dielakkan, iaitu kemiskinan yang tidak memungkinkan saya untuk melanjutkan pelajaran lagi.

UB: Setelah berhenti, apa yang datuk buat?

AWANG SHAM: Saya mendapat tawaran untuk bekerja di Lembaga Padi Sabah (LPS). Kemudian diserapkan ke Lembaga Padi dan Beras Negara (LPN). Pada tahun 1984, saya dipindahkan ke Alor Star Kedah. Selama lima tahun. Saya bertugas di sebuah kompleks bersepadu, kilang padi, mengisar padi dan sebagainya. Pada masa itu, saya mengetuai seramai 120 orang pekerja. Saya orang pertama dari Sabah yang pindah ke LPN di Semenanjung. Banyak pengalaman yang diperolehi selama lima tahun berada di sana hingga tahun 1989. Saya balik berkhidmat semula di Kota Kinabalu.

UB: Apa jawatan terakhir di LPN sebelu bersara?

AWANG SHAM: Jawatan saya yang terakhir di LPN sebelum bersara pada 1998 ialah Timbalan Ketua Pegawai LPN atau Ketua Pemasaran LPN Negeri Sabah.

UB: Sejak bila pula aktif dalam Persatuan Sepak Takraw Sabah (ASTAKA)?

AWANG SHAM: Saya aktif dalam Astaka pada tahun 2004, apabila Datuk Mohd Lan Allani melantik saya sebagai timbalannya. Kemudian pada 2011, beliau memberikan laluan kepada saya untuk menjadi Presiden Astaka.

UB: Apa kekangan yang dihadapi dalam perkembangan sukan tanahair?

AWANG SHAM: Kita tersekat dengan keadaan kewangan yang terhad. Contohnya Sepak Takraw.Kita hanya menerima peruntukan sebanyak 30,000 setahun daripada kerajaan.

Astaka Sabah adalah ahli bersekutu PSM. Jadi ini sedikit sebanyak menimba ilmu daripada PSM.Kita juga dapat pendedahan dalam kejohanan di peringkat nasional.Hingga hari ini, ada pemain dari Sabah yang terpilih untuk menyertai skuad Malaysia.

UB: Apa jawatan Datuk di PSM?

AWANG SHAM: Pada mulanya saya dilantik sebagai Naib Presiden yang keempat. Jawatan ini adalah jawatan lantikan. Selepas itu, saya menang jawatan Naib Presiden yang kedua. Dalam perlembagaan PSM, Naib Presiden yang pertama, kedua dan ketiga adalah dipilih manakala naib yang keempat adalah jawatan lantikan.

UB: Mungkin banyak pengalaman sepanjang penglibatan dalam sukan takraw?

AWANG SHAM: Sepanjang sembilan tahun penglibatan dalam sukan sepak takraw, saya pernah membawa pasukan Malaysia untuk menyertai Sukan Asia di Guangzhou. Saya dilantik sebagai Pengurus Pasukan Kebangsaan. Prestasi kita boleh dikatakan baik, dan hanya kalah dengan pasukan gajah putih iaitu Thailand.

UB: Tapi sekarang, kita kalah dengan Korea? Apa komen?

AWANG SHAM: Kita tidak nafikan pasukan Thailand dan Korea bermain dengan bagus. Mereka memberikan tumpuan, masa dan wang ringgit, kepada pembangunan sukan. Komitmen pemain mereka juga perlu dipuji.Mereka benar-benar berusaha untuk mencipta kejayaan. Kita boleh kata 'keberlainan' dengan sikap pemain kita di Malaysia. Mungkin disebabkan kita rasa terlalu selesa. Oleh sebab itu, sikap di kalangan pemain perlu diubah. Tidak dinafikan banyak persatuan dibantu dengan peruntukan yang cukup tetapi, sekali lagi sikap pemain kita perlu berubah jika kita mahu mencatat kejayaan yang lebih cemerlang lagi.

UB: Bagaimana keadaan sepaktakraw di Sabah?

AWANG SHAM: Prestasi kita dalam sepak takraw di Sabah begitu meningkat. Boleh dikatakan kita sentiasa mengikuti kejohanan di peringkat nasional yang diadakan di negeri negeri di semenanjung.

UB: Pernah terlibat dalam sukan lain?

AWANG SHAM: Saya banyak terlibat dalam sukan lain, tetapi bukan sebagai pengurus. Selain sepak takraw, saya pernah terlibat dalam sukan hoki, dan pernah mewakili Sandakan. Saya juga banyak terlibat dalam NGO, sebagai satu cara untuk menyumbang kepada pembangunan sosial di negeri ini.

UB: Selepas bersara, apa aktiviti Datuk?

AWANG SHAM: Saya menumpukan perhatian sepenuh masa dalam bidang keusahawanan. Saya terus berusaha dan berusaha untuk membangun dan maju.

UB: Mungkin datuk mahu beri komen sedikit mengenai usahawan di negeri ini?

AWANG SHAM: Kita jauh ketinggalan jika dibandingkan dengan golongan usahawan di negeri lain. Pertamanya, mungkin kerana disebabkan keadaan geoagrafi.Kita jauh dari semenanjung, jadi banyak perkara lambat sampai ke Sabah.

Sebab kedua, mungkin disebabkan senario politik sebelum ini. Parti politik tempatan, dari zaman Usno hingga Berjaya hingga PBS, menyediakan kemudahan bantuan yang tidak mencukupi untuk menjana usahawan di Sabah. Namun sejak 1994, senario berubah, dimana usahawan kita mempunyai lebih banyak jaringan.Komunikasi bertambah dekat. Pada masa yang sama, sudah ada pemimpin kita dari Sabah yang duduk dalam kabinet pusat, dan ini memberikan impak yang besar. Pembangunan lebih banyak dan Orang bumiputera nampak bersatu di bawah payung UMNO dan BN. Kerajaan banyak beri peruntukan yang besar kepada Sabah.

UB: Sebagai Pengerusi Sedcovest Holdings Sdn Bhd, sebuah anak syarikat SEDCO, barangkali datuk boleh jelaskan sedikit mengenai fungsi dan peranan Sedcovest dalam membantu usahawan di negeri ini?

AWANG SHAM: Sedcovest adalah sebuah syarikat milik penuh Perbadanan Pembangunan Ekonomi Negeri Sabah (SEDCO).Ia ditubuhkan pada tahun 1995, dan berperanan untuk menyelaras, merangka dasar dan polisi serta melaksanakan program-program sosio-ekonomi (MPPB) yang berkaitan dengan pembangunan usahawan bumiputera di Sabah.

Objektif syariakt ialah meningkatkan penyertaan bumiputera di dalam aktiviti-aktiviti kumpulan Sedco, menyediakan kemudahan premis perniagaan dan industri kepada masyarakat bumiputera, mewujudkan peluang perniagaan dan meningkatkan penyertaan bumiputera di bidang perniagan dan perindustrian dan meningkatkan ilmu keusahawanan di kalangan masyarakat bumiputera. Misi kita ialah mewujud, membangun, mengemabng dan mengukuhkan penglibatan bumiputera dalam pembangunan ekonomi negeri.

UB: Bagaimana mula tertarik dengan UMNO?

AWANG SHAM: Apabila UMNO dikembangkan ke Sabah pada tahun 1991, saya terus memohon jadi ahli. Sebagai golongan bumiputera Melayu, kita mesti rapatkan diri denga UMNO kerana hanya UMNO yang memperjuangkan masa depan dan membela hak orang Melayu. Keadaan kita amat terpinggir jika dibandingkan dengan suku lain.

Ketika bertugas di Semenanjung, saya bukan saja dapat menimba pengalaman di sana tetapi saya dapat melihat keadaan masyarakat di sana, di Kedah, yang diperintah oleh UMNO pada masa itu. Itu juga yang mendorong dan meyakinkan saya bahawa UMNO adalah yang terbaik dalam membela rakyat dan memberikan jaminan masa depan yang lebih baik. Sebab itu, apabila UMNO Masuk ke Sabah, saya tidak teragak-agak lagi untuk menyertainya.

UB: Oh begitu...

AWANG SHAM: Pada tahun 1998, saya mengambil keputusan untuk bersara pilihan dan melibatkan diri sepenuhnya dalam politik.

Saya menjadi ahli UMNO di Sandakan.Kemudian atas permintaan kawan-kawan, saya menawarkan diri jawatan Timbalan Ketua UMNO Bahagian Sandakan. Saya menjadi Timbalan Ketua Bahagian sejak tahun 1998 hingga sekarang. Sudah 15 tahun, iaitu lima penggal saya menjadi Timbalan Ketua Bahagian.

UB: Apa langkah seterusnya? Ada spekulasi yang menyatakan Datuk sedia menawarkan diri untuk jawatan yang lebih tinggi lagi? Apa komen?

AWANG SHAM: Saya fikir sudah sampai masanya untuk saya menawarkan diri bertanding jawatan Ketua Bahagian UMNO P186 Sandakan. Saya menyahut seruan pucuk pimpinan Presiden UMNO, Datuk Seri Mohd Najib Tun Razak, termasuk juga seruan oleh mantan Perdana Menteri, Tun Dr.Mahathir Mohammad bahawa UMNO memerlukan transformasi untuk memperkasakan parti dalam membela kepentingan dan masa depan orang Melayu.

Usia saya sudah 62 tahun. Jadi sudah sampai masanya, saya diberi peluang untuk menerajui bahagian. Antara matlamat saya bertanding ialah mahu merapatkan lagi jurang kemiskinan di kalangan orang Melayu yang tinggal di kawasan bandar. Ramai di kalangan orang Melayu yang tinggal di dalam bandar, hanya mampu menyaksikan pembangunan di hadapan mata mereka sementara mereka masih terpinggir dari arus pembangunan itu.

Misi saya ialah supaya ekonomi orang Melayu di dalam kawasan bandar meningkat. Sekarang kira-kira 70 peratus di kalangan mereka masih menyara hidup sebagai petani dan nelayan. Keadaan ini perlu diubah.Mereka perlu diberi perhatiaan.Kerajaan kita pada hari ini memberikan banyak peluang kepada semua lapisan masyarakat.Terpulang kepada kita sebagai rakyat, orang melayu bumiputera untuk merebut peluang yang disediakan oleh kerajaan.

Sebagai seorang yang berpengalaman sebagai usahawan dan diberikan pula kepercayaan oleh kerajaan untuk membangun usahawan bumiputera, saya yakin boleh menyumbang untuk membangunkan ekonomi di kalangan masyarakat Melayu bandar. Kita mestilah berbat sesuatu untuk kepentingan masyarakat Melayu di bandat, supaya kita jangan dikatakan `menang sorak kampung tergadai'.

Sebagai menyahut seruan pemimpin untuk memperkasakan Melayu dan golongan bumiputera seperti yang disuarakan Perdana Menteri, Datuk Seri Mohd.Najib Tun Razak, saya rasa sesuailah bagi saya menawarkan diri untuk bertanding jawatan Ketua Bahagian.

Kita juga harus ubah pemikiran orang Melayu dan bumiputera supaya jangan terlalu menumpukan masa berpolitik sehingga mereka abai dan lalai dalam merebut peluang yang disediakan oleh kerajaan. Apapun segalanya terletak kepada usaha kita. Sejak berkecimpung dalam parti iaitu sejak UMNO mengembangkan sayapnya ke Sabah, tidak salah bagi saya menawar diri untuk bertanding. Semoga ia dapat mengubah sikap dan penghayatan orang UMNO di kawasan saya terhadap perjuangan supaya jurang kemiskinan dapat dirapatkan lagi.

Saya rasa tidak salah bagi saya menawarkan diri untuk bertanding.

UB: Saya nampak datuk selalu mengatakan bahawa salah satu tujuan adalah untuk mengurangkan jurang kemiskinan. Datuk kelihatan prihatin terhadap kemiskinan...

AWANG SHAM: Kehidupan saya daif ketika kecil. Saya pernah menjual kuih. Bangun jam 5.30 pagi, jual kuih di kampung Sim-Sim hingga habis kira-kira jam 8.30 pagi. Bapa saya, yang bekerja sebagai Serang Kapal juga membawa kuih untuk dijual kepada rakan-rakannya. Inilah yang menyedarkan saya untuk lebih memperjuangkan masyarakat yang masih miskin dan kurang berada. Kita harus memperjuangkan mereka. Kemiskinan adalah salah satu sebab saya tidak dapat melanjutkan pelajaran ke peringkat yang lebih tinggi.

Kita perlu melakukan transformasi supaya UMNO terus relevan pada masa depan. Kalau ditakdirkan saya mengetuai bahagian, saya akan memastikan untuk membawa lebih banyak golongan muda, orang yang mempunyai pendidikan, orang-orang yang mempunyai pengalaman untuk bergiat dan memperkuatkan parti.